Aile Sağlığı Çalışanlarına Verilen Aşı Tereddüdüne Yönelik Motivasyonel Görüşme Tekniğine Dayanan Eğitim Müdahalesinin Etkinliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKARSU
Danışman: Saliha Serap Çifçili
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Aile Sağlığı Merkezi Çalışanlarına Verilen Aşı Tereddüdüne Yönelik Motivasyonel Görüşme Tekniğine Dayanan Eğitim Müdahalesinin Etkinliği Giriş ve Amaç: Aşı kararsız ebeveynlerin sayısının artması nedeniyle, bebeklerin aşı alımını arttırmak için yeni ve etkili aşılama teşvik stratejilerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Yapılan çalışmalarda sağlık profesyonellerinin aşı tereddüdü/reddi yaşayan ailelerle yaptığı motivasyonel görüşmelerin (MG), ebeveynlerin çocuklarını aşılatma motivasyonunu artırmaya yardımcı olabileceği ifade edilmiştir. Bu çalışmada, aile sağlığı merkezi çalışanlarına ve aile hekimlerine verilen MG tekniğine dayanan bir eğitim müdahalesinin, sağlık profesyonellerinin öz yeterliliğine etkisinin ve bilgi-tutum değişikliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kontrollü eğitim müdahalesi olarak planlanan araştırmada, müdahale grubuna (M) çocukluk döneminde aşılama ve MG tekniği hakkında bilgi içeren eğitim oturumu düzenlenmiştir. Kontrol grubuna (K) aşıyla ilgili kuşkuların yer aldığı ve onlara karşılık bilimsel gerçeklerin sunulduğu ve ebeveynlerle paylaşabilecekleri broşür gönderilmiştir. Bir ay içerisinde her iki gruba standardize hasta görüşmesi planlanmış ve katılımcıların görüşmede MG tekniğini kullanmaları istenmiştir. Bağışıklama konusunda katılımcıların MG bilgi ve becerilerini değerlendirmek için hazırlanan Motivasyonel Görüşme Becerileri Formu üç temel alanı kapsamaktadır; MG bilgisi, katılımcının MG kullanımında kendine güveni ve MG uygulama becerisi. Form içeriklerinin geçerliliği araştırmacılar tarafından değerlendirilmiştir. Tüm katılımcılara formlar iletilip tekrar toplanmış ve standardize hasta görüşmesi sırasında beceri değerlendirme formu görüşme izlenerek araştırıcı tarafından doldurulmuştur. Bulgular: Araştırmaya kriterleri sağlayan 93 sağlık çalışanı katılmıştır. Ancak araştırmadan çekilenler veya ulaşılamayanlar çıkarıldığında, 75 (K=33, M=42) kişiyle çalışma tamamlanmıştır. Araştırma sonucunda müdahale grubunda kontrol grubuna oranla öz yeterlilik artışı daha yüksek bulunmuştur. Müdahale grubunun MG bilgi testi iii puan ortalaması (11,24) Kontrol grubuna (9,12) göre daha yüksek bulunmuştur ve aradaki fark anlamlıdır (p<0,001). Özgüven puanlamasında ise anlamlı fark bulunmamıştır. Standardize hasta görüşmesi sırasında araştırıcılar tarafından hazırlanan beceri değerlendirme formu görüşme izlenerek doldurulmuş, müdahale grubundaki katılımcıların kontrol grubuna göre daha sıklıkla bu becerileri yapabildikleri gözlenmiştir (p<0,05). Öte yandan, kontrol grubuna göre daha yüksek oranda olmakla birlikte "Otoriter olmamak", "Strateji değişikliği yapmak", "Bilgi vermeden önce danışandan izin almak" ve "Planlama yapmak" maddelerinde müdahale grubunun yarısından daha azının yeterli olduğu gözlenmiştir. Sonuç: Bu çalışmayla, sağlık hizmet sunucularının aşı kararsız ebeveynlerle görüşmelerine yardımcı olmak için MG tekniği eğitimi almasının bilgi, beceri ve öz yeterliliğe olumlu etkide bulunabildiği gösterilmiştir. İyi entegre edilmiş ve tamamlayıcı yaklaşımlar, aşılamanın teşvik edilmesine yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: Aşı tereddüdü, aşı reddi, motivasyonel görüşme