Matematik öğretmen adaylarının üst bilişsel becerilerinin matematiksel modelleme sürecindeki rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM TAYYAR
Danışman: Hatice Akkoç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğretmenler kendi deneyim ve bakış açılarını öğrencilere yansıtmaktadır. Bu nedenle matematik derslerinde matematik öğretmenlerinin matematiksel modelleme ve üst bilişsel becerilerini geliştirmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı matematik öğretmen adaylarının üst bilişsel becerinin matematiksel modelleme sürecindeki rolünü açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda, modelleme sürecinde öne çıkan üst bilişsel becerileri (planlama, izleme, değerlendirme ve tahmin) belirlemek ve bu becerilerin matematiksel modelleme döngüsünün her bir aşamasındaki rolünü açıklamak hedeflenmektedir. Belirtilen bu dört temel üst bilişsel becerinin modelleme sürecindeki rollerini detaylı bir şekilde açıklamak amacıyla bu araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri üç adet matematik modelleme etkinlik kâğıtları, görev temelli mülakat formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve araştırmacı gözlem formu yardımıyla toplanmıştır. Araştırmanın verileri 2022-2023 eğitim öğretim yılının bahar döneminde İstanbul'da bir devlet üniversitesinde matematik öğretmenliği bölümünde dördüncü sınıfta öğrenim gören üç öğretmen adayı ile birlikte toplam dokuz oturumda gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Verileri analiz edildiğinde öğretmen adaylarının matematiksel modelleme sürecinde üst bilişsel becerilerinin süreçteki rollerinin benzer olduğu; ancak basamaklara göre farklı sıklıklarda dağılım gösterdiği görülmüştür. Öğretmen adayları matematiksel modelleme problemlerine alışık olmadıklarını problem çözme süreçlerini tamamen kendilerinin organize etmeleri konusunda zorluk yaşadıklarını belirtmişlerdir. Sonuç olarak dört temel üst bilişsel becerinin matematiksel modellemenin her basamağında farklı rollere sahip olduğu, genel olarak kolaylaştırıcı, hız kazandırıcı, verim arttırıcı ve daha az hata payı ile gerçek sonuçlara yaklaşma anlamında olumlu bir etki yarattığı belirlenmiştir. Ek olarak üst bilişsel becerilerin farklı becerilerle ilişkili biçimde çalışarak matematiksel modellemenin basamakları arasında geçişlerde önemli role sahip olduğu ve modellemenin döngüsel yapısını koruduğu söylenebilir.