İş karakteristikleri ve liderlik tarzının bireysel iş performansı üzerindeki etkisinde iş tatmininin aracı rolü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: METİN KAYA

Danışman: Esra Dinç Elmalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, iş karakteristikleri ve liderlik tarzının bireysel iş performansı üzerindeki etkisinde iş tatminin aracı rolünü belirlemektir. Araştırmada birincil veri temini ve yapılandırılmış anket tekniği kullanılmıştır. Anket formu, İstanbul'da özel ve kamu kurumlarından tesadüfi seçilen 527 sağlık çalışanı üzerinde uygulanmıştır. Analiz yöntemi olarak lineer regresyon ve Baron-Kenny hiyerarşik regresyon aracı etki teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; iş kimliği ve arkadaşlık iş karakteristiği boyutlarının uyum peformansı ve zarar verici iş davranışı üzerinde pozitif etkisi olduğu; arkadaşlık, iş kimliği ve beceri çeşitliğinin içerik performansı ve görev performansı üzerinde pozitif etkisi olduğu; arkadaşlık, iş kimliği, özerklik ve geri bildirim iş karakteristiklerinin bireyin iş tatmin düzeyi üzerinde pozitif etkisi olduğu, görev performansı, uyum performansı, içerik performansı ve zarar verici iş davranışının belli oranlarda bireyin iş tatmini üzerinde pozitif etkisi olduğunu görülmüştür. Ayrıca, dönüşümcü liderlik tarzının içerik performansı, uyum performansı ve zarar verici iş davranışı üzerinde pozitif etkisi olduğu; her iki liderlik tarzının (işlemci ve dönüşümcü) da bireyin iş tatmin düzeyi üzerinde pozitif etkisi olduğu görülmüştür. Aracılık etkisi ile ilgili analiz sonuçlarına göre ise; iş kimliği ve arkadaşlık karakteristiklerinin uyum performansı, içerik performansı ve görev performansı üzerindeki etkisinde genel iş tatminin kısmi aracılık rolü olduğu; dönüşümcü liderlik tarzının uyum performansı, içerik performansı ve görev performansı üzerindeki etkisinde genel iş tatminin kısmi aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.