Üsküplü Abdülfettah Rauf'un şiirlerindeBalkan tarihi, coğrafyası ve kültürü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF NAZİM
Danışman: Mehmet Güneş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Abdülfettah Rauf, Üsküp'ün önemli âlim ve şâirleri arasında yer alırken, yaşadığı dönemde Balkanlar'daki Osmanlı egemenliğinin sona ermesi ve yeni siyasi yapılanmaların doğuşu gibi önemli tarihi olaylara doğrudan tanıklık etmesi bakımından da büyük önem arz etmektedir. Bu tarihsel geçiş dönemini bizzat deneyimlemesi, Rauf'u bu dönemde halka rehberlik eden bir bilgin olarak ortaya çıkarmış ve özellikle yazdığı şiirlerle yaşadığı dönemin tarihine ayna tutmuştur. Hayatta olduğu yıllarda Yugoslavya Rejiminin sıkı tedbirleri sonucunda ilim verdiği Meddah Medresesi'nin kapatılmasıyla başlayan zorlu yılları, Fettah Efendi olarak da bilinen Rauf'un 7 yıl hapis cezasına çarptırılmasına neden olmuştur. Hapisten çıktıktan sonra da uzun süre takibe alınan ve görev yapması engellenen Fettah Efendi daha sonra devlet tarafından kurulan arşivde Osmanlıca belgeleri okuması için görevlendirilmiş ve 1963 yılında 53 yaşında iken hayata gözlerini yummuştur. Sıkı rejim dolayısıyla hayattayken yayınlayamayan şiirleri ölümünden sonra da uzun yıllar kapalı kapılar arkasında unutulmaya yüz tutmuştur. 2016 yılı itibariyle Üsküp'te şahsın adını taşıyan "Fettah Efendi Derneği"nin kurulması ve derneğin dağınık bir şekilde birkaç kaynakta mevcut olan şiirlerini toplamasıyla ilk şiir kitabı 2021 yılında yayınlanmıştır. Fettah Efendi'nin şiir defterlerinin çoğunu öğrencisi Kemal Aruçi el yazısıyla Osmanlıca yazıp tanzim etmiştir. Yayına hazırlanma süreci Osmanlıca el yazısıyla yazılmış bu defterlerin profesyonel bir ekip tarafından Latin harflerine çevrilmesi suretiyle gerçekleşmiştir. Bu çalışmada, Makedonya'daki Türklük ve Müslümanlık kimliğinin devamını sağlayan önemli figürlerden biri olan Abdülfettah Rauf'un şiirlerinde Balkan tarihi, coğrafyası ve kültürüne dair unsurlar incelenecektir. Yayınlanmış 6 şiir kitabı doğrultusunda Rauf'un doğum yeri olan Üsküp'e ve çevresine dair şiirlerinden başlayarak, onun Makedonya ve Balkan topraklarına yönelik bakış açısı ve görüşleri ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: Abdülfettah Rauf, Fettah Efendi, Üsküplü Şair, Üsküp