Bir eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı Tip-2 diyabet tanılı bireylerin hastalığın yönetimi konusundaki yeterlilikleri ile HbA1c düzeyleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ROJBİN ALPAYCI
Danışman: SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Bir Eğitim Aile Sağlığı Merkezine Kayıtlı Tip 2 DM Tanılı Bireylerin Hastalığın Yönetimi Konusundaki Yeterlilikleri ile HbA1c Düzeyleri Arasındaki İlişki Giriş ve Amaç: Tip 2 Diyabet, dünyada ve ülkemizde prevalansı giderek artan, ciddi komplikasyonlara yol açabilen kronik bir hastalıktır. Hastalığın yönetiminde ilaç tedavisinin yanı sıra hayat boyu uyulması gereken yaşam tarzı değişiklikleri de büyük önem taşır. Bu bakımdan bireyin kendi hastalık yönetiminde aktif rol almasının önemi ortaya çıkar. Hasta aktifliği, bireylerin sağlıklarını ve bakımlarının yönetiminde bağımsız olarak harekete geçebilme durumlarını gösteren bir kavramdır ve hasta aktiflik düzeyi ölçüm aracı (PAM) gibi ölçekler ile ölçülebilir. Çalışmanın amacı Tip 2 DM tanılı bireylerin hastalığın yönetimi konusundaki yeterliliklerini gösteren hasta aktiflik düzeyi ile HbA1c düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Çalışma kesitsel tiptedir. İstanbul Tuzla'da bulunan bir Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 160 Tip 2 DM hastası dahil edilmiştir. Veriler, katılımcıların sosyodemografik özellikleri ile tıbbi özgeçmiş özelliklerinin sorgulandığı veri toplama formu ve Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçüm Aracı (PAM-13) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, normal dağılıma uygunluk testleri, parametrik ve non-parametrik karşılaştırma testleri (t-testi, ANOVA, Mann- Whitney U, Kruskal-Wallis), ki-kare testi ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcılar 84 kadın (%52,5), 76 erkek (%47,5) olmak üzere 160 Tip 2 Diyabet hastasından oluşmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 57 olarak bulunmuştur (min:27, max:76). HbA1c değeri ortalamaları 7,1 ± 1,50, PAM puanlarının ortalaması 68,8 ± 14,04' tü. Yapılan analizlerde hastaların PAM puanı ile HbA1c düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. (p = 0,304) Sonuç: Bu çalışmada hasta aktiflik düzeyiyle HbA1c düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Yapılacak çalışmalarda daha heterojen ve büyük örneklem kullanılması hasta aktifliğiyle HbA1c düzeyi arasındaki ilişkinin aydınlatılması için yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Hasta aktifliği, PAM-13, HbA1c, diyabet, glisemik kontrol