Ülke dışı göç kontrolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENDER KUZU
Danışman: Meltem Sarıbeyoğlu Skalar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uluslararası hukukta sığınma arama ve sığınmadan yararlanma hakkının kullanımı için kişinin genellikle sığınma aradığı devletin ülkesine ulaşması gerekmektedir. Gelişmiş devletler göçmen ve sığınmacıların ulaşmak istedikleri nihaî varış noktalarıdır. 1980'li yıllarla birlikte ideolojik kamplaşmanın sona ermesi, göçmen işçi ihtiyacının azalması, işsizlik ve ekonomik sorunlarla birlikte yabancı düşmanlığının artması neticesinde gelişmiş devletler göçmen ve sığınmacıların ülkelerine ulaşmalarını önlemek için çeşitli tedbirlere başvurmaya başlamışlardır. Devletlerin öncelikle başvurdukları tedbirler geleneksel yöntemler olarak sınıflandırdığımız vize uygulamaları, taşıyıcı yaptırımları, havalimanlarında transit alanlar oluşturma, bazı alanları ülke dışı sayma, denizde müdahale ve geri time uygulamalarıdır. Devletlerin bu uygulamaları uluslararası yargı organları önünde insan hakları ihlali kararlarıyla karşılaşmış, aynı zamanda gelişen teknoloji sayesinde pratikte de aşılabilmiştir. Devletler diğer yandan, sığınmacıları caydırmak, aynı anda birden fazla ülkede başvuru yapılmasının önüne geçmek amaçlarıyla ve ilk giriş yapılan ülkenin sığınmacının girişini önlemediği için sorumluluğu alması gerektiği düşüncesinden hareketle yaptıkları ikili veya çok taraflı anlaşmalarla güvenli ülke kuralını uygulamaya başlamışlardır. Güvenli ülke kuralı sığınma başvurusunun sığınmacının anlaşmaya taraf ülkeler arasında ilk geldiği ülke tarafından değerlendirilmesi kuralıdır. Zaman içerisinde geleneksel yöntemlerin zayıf noktalarının farkına varan gelişmiş devletler, göçmen ve mültecileri henüz ülkelerine gelmeden engellemek üzere kaynak veya transit ülkenin ülkesel yetki alanı dahilinde icra edilen işbirliğine dayalı yöntemlere başvurmaya başlamışlardır. Bu yöntemlerde gelişmiş devletler çoğu durumda göç kontrolü uygulamalarına doğrudan müdahil olmamakta, transit devlet makamlarına eğitim, teçhizat, istihbarat gibi yardım ve destekler sağlamaktadır. Bu çalışmada devletlerin sığınmacıların ülkelerine ulaşmasını önlemek üzere ülke dışında başvurdukları yöntemlerin uluslararası hukuk kurallarına uygunluğu incelenmiştir.