Onosma bornmuelleri Hausskn. bitkisinin fito-nanoemülsiyonlarının hazırlanması ve in-vitro biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA EDA ŞAHİN
Danışman: ELİF ÇALIŞKAN SALİHİ, TURGUT TAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezin başlığı : Onosma bornmuelleri Hausskn. Bitkisinin Fito-Nanoemülsiyonlarının Hazırlanması ve İn-Vitro Biyolojik Aktivitelerinin İncelenmesi Öğrencinin Adı Soyadı : Rabia Eda Şahin Danışmanın Adı Soyadı : Doç. Dr. Turgut Taşkın Programın Adı : Farmakognozi Yüksek Lisans Programı Amaç: Onosma bornmuelleri bitkisinden hazırlanan çeşitli ekstrelerin in vitro biyolojik aktivitelerinin (antioksidan, anti-üreaz ve antikolinesteraz) değerlendirilmesi, en yüksek biyolojik aktivite gösteren ekstrenin içerdiği fitokimyasal bileşiklerin HPLC-DAD yöntemi ile analiz edilmesi. Biyoaktif ekstreden nanoemülsiyon formülasyonlarının hazırlanması ve karakterize edilmesi. Elde edilen ürünün ve ham ekstrenin biyolojik aktivitelerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Gereç ve Yöntem: Ekstrelerin ve biyoaktif ekstre içeren nanoemülsiyon sistemlerinin antioksidan aktiviteleri DPPH, CUPRAC, FRAP yöntemleri ile incelendi. İçerdikleri fenolik madde miktarları FCR yöntemi ile tayin edildi. Nanoemülsiyonlar yüksek enerjili yöntem kullanılarak hazırlandı, yağ–su karışımına ultrasonikasyon uygulandı. Ekstrelerin ve biyoaktif ekstre içeren nanoemülsiyon sistemlerinin anti-üreaz ve antikolinesteraz aktiviteleri sırasıyla indofenol ve Ellman testleri ile incelendi. Biyoaktif ekstrenin fitokimyasal içeriği HPLC-DAD sistemi ile analiz edildi. Bulgular: Bitkiden elde edilen metanol ekstresinin diğer ekstelere kıyasla daha güçlü DPPH radikali süpürücü, bakır (II) ve demir (III) iyonu indirgeyici antioksidan aktivite gösterdiği saptandı. Kloroform ve metanol ekstrelerin yüksek miktarda fenolik madde içerdikleri tayin edildi. Enzim deneylerinde metanol ve kloroform ekstrelerinin diğer ekstrelere göre sırasıyla daha yüksek anti-üreaz ve antikolinesteraz aktivite sergiledikleri belirlendi. Biyoaktif metanol ekstresinin 4-OH benzoik asit, kinik asit, luteolin ve rosmarinik asit bileşiklerini içerdiği HPLC-DAD ile analiz edildi. Biyoaktif metanol ekstresi içeren nanoemülsiyonların ve ham metanol ekstresinin birbirine çok yakın FRAP ve CUPRAC değerlerine sahip olduğu tayin edildi. Metanol ekstresinin biyoaktif ekstre içeren nanoemülsiyonlardan daha yüksek üreaz enzim inhibisyon potansiyeline sahip olduğu belirlendi. Sonuç: Elde edilen bulgular metanol ekstresi içeren nanoemülsiyonların önemli oranda biyolojik aktiviteye sahip olmalarından dolayı bu ürünlerin gelecekte antioksidan ve anti üreaz ajanı olarak kullanılabileceğini düşündürdü. Anahtar Kelimeler: Onosma bornmuelleri, Onosma, biyolojik aktivite, nanoemülsiyon, HPLC-DAD