Türk romanında intihar (1960-1980)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYKUT KURT

Danışman: Mehmet Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edebiyat eserleri her ne kadar gerçekliğin bir aynası veya tarihî bir belge olarak görülemeyecek olsalar bile, hayat ile yakından alakalıdırlar. Bu sebeple intiharın edebiyat eserlerindeki kullanımları önemlidir. İntihar edebî eserlerde de çoğu kez gerçekte olduğu gibi psikolojik ve sosyolojik sorunların sebep olduğu bir olgudur. Bu çalışmayla 1960-1980 arası Türk edebiyatında tespit edilen 46 romanda intihar davranışıyla bağı tespit edilen 106 roman kişisi, psikolojik risk etkenleri ve sosyolojik risk etkenleri açısından incelenmiştir. Romanlardaki sosyodemografik durumun gerçek verilerle ne kadar uyduğu sorusuna cevap aranmıştır. İntiharlar ayrıca Sigmund Freud ile Karl Menninger'in görüşleri ışığında psikodinamik kuram ve Emile Durkheim'ın görüşleri ışığında sosyal bütünleşme kuramı açısından incelenmiştir. Son olarak ise bazı intihar davranışlarındaki varoluşçu unsurlar, Jean-Paul Sartre ve Albert Camus'nün görüşleri ışığında tespit edilmiştir. İncelenen zaman diliminde Türk edebiyatında zirveye ulaşan varoluşçuluk ile yükselmeye başlayan modernizm intiharla yakın ilişkiler içindedir. Ek olarak 27 Mayıs 1960 Darbesi, 12 Mart 1971 Muhtırası, 12 Eylül 1980 Darbesi gibi çalkantılı bir dönem söz konusudur. Bu durum intihar bağlamındaki analizi daha da önemli kılmaktadır. Bu çalışma edebî yönelimler ile siyasi çalkantıların edebiyatta intihar konusuna olası etkileri hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlayacaktır. Çalışmanın ilk bölümünde intihar konusunda bilgiler verilmiştir. Dünya ve Türk edebiyatının önceki dönemlerde intiharla ilgisine değinilmiştir. Ardından "1960-1980 Arası Türk Romanında İntihar", "1960-1980 Arası Türk Romanında İntiharların Sebepleri", "1960-1980 Arası Türk Romanındaki İntiharların İntihar Kuramları Bağlamında İncelenmesi" ve "Varoluşçu Düşünce Ekseninde 1960-1980 Arası Türk Romanında İntihar" başlıkları altında bahsedilen noktalara değinilmiştir. Psikanaliz ve sosyolojik araştırmalardan yararlanılarak tezin disiplinlerarası bir çalışma olması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk Romanı, İntihar, Psikoloji, Edebiyat sosyolojisi, Disiplinlerarasılık, Varoluşçuluk.