Kültürel Mirasın Sürdürülebilirliği Açısından Hayat Ağacı Motifi Temalı Yeni Tasarım Örnekleri


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SONGÜL TUNÇ

Danışman: Hakan Çiloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Hayat Ağacı motifini kültürel mirasın sürdürülebilirliği bağlamında ele almakta; motifin tarihi, sembolik, ekolojik ve toplumsal boyutlarını bütüncül bir bakış açısıyla analiz etmektedir. Geleneksel motiflerin yalnızca biçimsel bir bezeme unsuru olmadığını, aynı zamanda kültürel kimlik, aidiyet duygusu ve doğa bilincini taşıyan simgeler olduğu; anlamlarının ise kökleriyle ilişkilendirilerek ve de bağlılaştırılarak korunması gerektiği savunulmaktadır. Çalışma kapsamında, birinci grupta kolaj teknikleriyle, beş adet Hayat Ağacı temalı dijital illüstrasyon posterler tasarlanmış; ikinci grupta ise gelenekselden çıkışlı motiflerin, yorumlanmasıyla kişisel kompozisyonlar inşa edilmiştir. Her iki grup, motifin, post modern çağda görsel kültürdeki yeniden üretim biçimleri bağlamında karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Nitel araştırma, ikonografik çözümleme ve gösterge-bilim analiz yöntemleriyle yürütülen incelemeler neticesinde; dijital illüstrasyon posterlerdeki kompozisyonlarda Hayat Ağacı'nın anlam katmanlarının erozyona uğradığı, kültürel köküyle olan bağın koptuğu görülmüştür. Gelenekselden çıkışlı geometrik kompozisyonlarda ise, motiflerin biçimleri değişse dahi özlerinin ve anlamlarının muhafaza edildiği gözlemlenmiştir. Bu neticeler doğrultusunda çalışma; Hayat Ağacı motifinin, kültürel hafızanın sürdürülebilirliği açısından hangi yöntemlerle aktarılması gerektiğine dair geçerli bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Disiplinler arası bir yaklaşıma sahip olan bu çalışma, kültürel mirasın gelecekteki akademik ve sanatsal üretimlere kaynaklık edecek bir perspektif sunmayı hedeflemektedir.