Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Niyazi DURUKAN
Danışman: Ahmet Özbek
Özet:
Hazır giyim emek yoğun yapısı
nedeniyle özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler tarafından en fazla
yatırım yapılan sektörlerinden birisidir. Bu durum hazır giyim sektöründe yoğun
bir uluslararası rekabetin yaşanmasına neden olmaktadır. Bu çetin rekabet
ortamında hazır giyim işletmelerinin rekabetçiliklerini koruyabilmek için her
imkanı değerlendirmeleri zorunlu hale gelmiştir. Bu imkanlardan birisi olan
reklamların tüketici davranışını üzerindeki etkisi genel kabul görmüş bir
durumdur. Bu araştırma kapsamında, sosyal medya çocuk giyim reklamları
bağlamında; reklam eğlencesinin, algılanan kişiselleştirmenin, reklam
güvenilirliğinin ve çocuk ısrarının çocuk giysi satın alımına etkisi
araştırılmıştır.
Araştırma kapsamında ölçek
geliştirilmiştir. İlgili ölçek çevrimiçi bir anket yoluyla 852 Türk tüketiciye
uygulanarak veri elde edilmiştir. Elde
edilen veriler; regresyon ve varyans analizleri ayrıca Yapısal Eşitlik
Modellemesi (SEM) yoluyla analize tabi tutulmuştur. İlgili analizler sonucunda,
algılanan kişiselleştirme ve reklam eğlencesinin çocuk giysi satın alma
davranışı üzerinde olumlu etki yarattığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sosyal
medya ortamının ortaya çıkardığı dürtüsel satın alma eğilimlerinin çocuk giysi
satın alma kararlarını hızlandıran önemli bir davranışsal mekanizma görevi
gördüğü tespit edilmiştir. Ebeveyn katılımcıları arasında, çocuğun ısrarı,
satın alma karar verme sürecinde sosyal baskı açısından dikkate değer ve etkili
bir faktör olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, reklam güvenilirliğinin çocuk
giysi satın almaya etkisinin duygusal ve algısal unsurlarla
karşılaştırıldığında nispeten kısıtlı olduğu sonucuna varılmıştır.
Çalışma, sosyal medya reklamlarının
sadece bilgilendirici olmadığını; daha ziyade, aynı anda duygusal, kişisel ve
dürtüsel bilişsel süreçleri harekete geçiren karmaşık bir yapıya sahip
olduklarını göstermektedir. Araştırmanın sonuçları, çocuk giysi markalarının
kişiselleştirilmiş ve eğlence odaklı içerik geliştirmeye odaklanmasının
gerekliliğini vurgulayarak, tüketim sürecindeki ebeveyn-çocuk etkileşimlerinin
rolünün önemini göstermektedir.