Orta Türkçe ve metin incelemeleri dersi malzeme örneği: Nevadirü'ş - Şebab örneği 51 - 100. Gazeller


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR TÜFEK

Danışman: MUSTAFA SİNAN KAÇALİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Orta Türkçe ve Metin İncelemeleri Dersi Malzeme Örneği, Nevādirü 'ş-Şebāb Örneği" adlı bu çalışma, Nevādirü 'ş-Şebāb'ın dil içi çeviri yoluyla bugüne aktarılması ve Türkçe eğitiminde malzeme örneği olarak kullanılmasını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Orta Türkçe ve Metin İncelemeleri için malzeme olarak seçilen kaynak Nevādirü 'ş-Şebāb, Ali Şêr-i Nevâyî'nin gençlik yıllarında yazmış olduğu gazellerden oluşmaktadır. Divanın seçilen bölümü (51-100. Gazeller), KARAÖRS yayını da göz önünde tutularak yazmadan yeniden okunmuş, çeviri yazılı metni oluşturulmuş, dizin ve sözlüğü hazırlanmıştır. Metin, dil içi çeviri yoluyla Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. "Metin, çeviri, dizin" bölümleriyle ilgili notlar hazırlanmıştır. Metinlerin, Türkçe Eğitimi Bölümlerinin lisans programlarında seçmeli alan bilgisi dersi olarak yer alan Orta Türkçe ve Metin İncelemeleri derslerinde malzeme olarak kullanılmasına dair öneriler getirilmiştir. Bir kelâm-ı kibarda da denildiği gibi "Mana, şairin karnındadır."; ancak metnin dil içi çevirisi yapılırken Ali Şêr-i Nevâyî'nin şiirinde sakladığı manayı yakalayabilmek için araştırmamıza konu olan 51-100. gazeller defalarca okunup incelenerek anlaşılmaya çalışılmıştır. Metnin dizini, kelime kazandırmaya katkı sağlamak için itinayla hazırlanmıştır. Hazırlanan sözlük kelimelerin bakılan sözlüklerde verilen manalarından ziyade hazırlamış olduğumuz çeviride tarafımızca verilen manasını izah edecek şekilde verilmiştir. Bu da okuyucunun metni anlayışını ve kavrayışını kolaylaştıracaktır. Araştırmamıza konu olan 51-100. gazeller KARAÖRS'ün hazırladığı ve TDK tarafından 2006 senesinde basılan Nevādirü 'ş-Şebāb ile Süleymaniye Fatih Kitaplığında 4056 numaralı kayıtla muhafaza edilen yazmayla karşılaştırılarak saptanan uyuşmazlıklar ve yapılan hatalar da bundan sonra yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayabilmesi için kaydedilmiştir. Çalışmanın sonucunda, kaynak eser olarak seçilen Nevādirü 'ş-Şebāb'ın Türkçe öğretmeni adaylarının Türk dili şuuru ve sevgisi, edebî zevk kazanmalarında, dil incelikleri konusunda fikir sahibi olmalarında kullanılabilecek zengin bir kaynak olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda tavsiyelerde bulunularak çalışma sonlandırılmıştır.