Probleme dayalı, işbirlikli ve proje tabanlı öğrenme yöntemlerininöğrencilerin problem çözme becerilerine etkisini inceleyen çalışmaların meta-analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eğitimin temel amacı gelecek nesilleri değişen ve dönüşen dünyaya hazırlamaktır. Problem çözme becerisi ise, bireyin günlük hayatta karşılaştığı sorunları anlama ve etkin çözüm yolları keşfederek bu sorunları çözmeye yönelik girişimlerdir (Zurilla, 2001). Öğrencilerin problem çözme becerilerinin de matematik testi içerisinde değerlendirildiği PISA(Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı), üçer yıllık aralıklarla dünyada birçok ülkeden 15 yaş grubundaki öğrencileri, TIMSS(Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması) ise dörder yıllık aralıklarla 4. ve 8. sınıf öğrencilerini değerlendirmektedir. PISA sınav sonuçları incelendiğinde ülkemiz öğrencilerinin matematik testi performansında 2018'de 2015'e göre daha iyi performans gösterdikleri, fakat yine de ortalamanın altında kaldıkları görülmüştür (PISA, 2018)(Genel ortalama:459 puan, OECD ülkeleri ortalaması:489 puan, Türkiye ortalaması:454 puan). Yine TIMSS sonuçları incelendiğinde ise 2019 yılında bu zamana kadar en iyi sonuçları elde etmemize rağmen, öğrencilerimizin hala 8. sınıflar matematik testinde TIMSS ölçek orta noktasının altında bir puan aldıkları görülmektedir (MEB, 2020). Yine ülkemizde düzenlenen, PISA ve TIMMS sınavları örnek alarak hazırlanan LGS ve TYT sonuçlarına göre de ülkemiz öğrencilerinin problem çözme becerilerinin geliştirilmesi gerekliliği görülmüştür. Bu nedenle bu çalışmada, Türkiye'deki öğrencilerin problem çözme becerilerinin gelişimine, öğrenci merkezli öğrenme yöntemleri olan probleme dayalı öğrenme, işbirlikli öğrenme ve proje tabanlı öğrenme yöntemleri ile hazırlanmış derslerin ne düzeyde etki ettiği bu konularda yapılmış araştırmalar meta-analiz yardımıyla bir araya getirilerek incelenmiştir. Meta-analize, konu ile ilgili yapılan doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve tez dışı makale çalışmalarından 2000 ile 2020 yılları arasında yapılmış, içerisinde ön test-son test bulunduran, deney-kontrol gruplu, deneysel veya yarı deneysel çalışmalar dahil edilmiştir. Meta-analiz sonuçlarına göre 12 çalışmadan elde edilen verilerle probleme dayalı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etki düzeyi 0,675'lik orta düzey etki olarak, 9 çalışmadan elde edilen verilerle işbirlikli öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etki düzeyi 1,02'lik geniş düzey etki olarak, 5 çalışmadan elde edilen verilerle proje tabanlı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etki düzeyi 1,083'lük geniş düzey etki olarak bulunmuştur. Araştırmaya dahil edilen çalışmaların uygulandığı öğretim kademelerine, uygulanma sürelerine, uygulandıkları derse göre probleme dayalı, işbirlikli, proje tabanlı öğrenme yöntemlerinin problem çözme becerilerine etki düzeyleri belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre, probleme dayalı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etkisinin en fazla, öğretim kademesine göre 0,880'lik geniş düzeyde etki büyüklüğü ile ilköğretim II kademesinde, uygulanan derse göre 2,046 ile beden eğitimi dersinde muazzam düzeyde, çalışmanın süresine göre 1,433'lük çok geniş etki düzeyine sahip 24-31 ders saati aralığındaki uygulamaların olduğu bulunmuştur. İşbirlikli öğrenme yöntemini problem çözme becerilerine etkisi ise en fazla, öğretim kademesine göre 2,353'lük muazzam düzeyde etki ile ortaöğretim kademesinde, uygulanan derse göre 2,353'lük mükemmel düzeyde etki ile fizik dersinde, çalışmanın süresine göre 1,995'lik muazzam düzeyde etki ile 24-31 ders saat aralığında görülmüştür. Proje tabanlı öğrenme yönteminin problem çözme becerilerine etkisi ise en fazla, öğretim kademesine göre 1,746'lık muazzam düzeyde etki ile okul öncesi kademesinde, uygulanan derse göre 1,746'lık muazzam düzeyde etki ile anaokulu dersinde, çalışmanın süresine göre 1,528'lik muazzam düzeyde etki ile 32 ve üzeri ders saatinde uygulanan çalışmalarda görülmüştür. Elde edilen veriler ışığında araştırmacılar için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Probleme Dayalı Öğrenme, İşbirlikli Öğrenme, Proje Tabanlı Öğrenme, Problem Çözme Becerileri, Meta-Analiz