Resim-İş Öğretmenliği Lisans Programı Öğrencilerinin Desen Başarı Düzeylerinin Arttırılmasında Üç Boyutlu Uygulamaların Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL EYÜPOĞLU

Danışman: Şehnaz Yalçın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Görsel sanatlar eğitiminin en önemli halkalarından biri olan desen, birçok sanatçı tarafından sanat eğitiminin vazgeçilmez unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. Desenin önemine karşın, sanat eğitimi veren kurumlarda desen dersiyle ilgili çeşitli sorunların yaşandığı araştırmalarla ortaya konmaktadır. Konuyla ilgili yapılan araştırmalar incelendiğinde, desen dersinde karşılaşılan önemli sorunların başında, üç boyutlu formların (anatomi, hacim, derinlik) doğru bir şekilde algılanarak iki boyutlu yüzeye başarılı bir şekilde aktarılamaması konusunun geldiği görülmektedir. Bu sorunun altında teorik ve pratik pek çok sebep yatıyor olsa da insan figürü gibi üç boyutlu ve karışık detaylara sahip konuların sadece görme duyusuyla yeterince kavranamamasından kaynaklandığını söylemek mümkündür. Öğrenme üzerine yapılan araştırmalar, öğrenme sürecinin duyu organlarıyla olan ilgisini ortaya koymakta ve etkili bir öğrenme sürecinin çoklu duyusal etkileşim sonucu gerçekleşebileceğini vurgulamaktadır. Bu yaklaşımla, desen eğitiminin önemli konularından biri olan anatominin, görme duyusuna ek olarak dokunma/hissetme duyularının da aktif olduğu üç boyutlu uygulamalar yoluyla öğretiminin, öğrencilerin formları algılama ve kavrama kabiliyetlerinin arttırabileceği, bu yolla da desen başarı düzeylerinin yükseltilebileceği öngörülmektedir. Bu noktadan hareketle bu araştırmada, görsel sanatlar eğitimi alan öğrencilerin desen başarı düzeylerinin arttırılmasında üç boyutlu uygulamaların etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Batı Karadeniz bölesindeki bir devlet üniversitesinin resim-iş öğretmenliği lisans programında okuyan farklı sınıf düzeylerindeki 8 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, uygulanacak olan yöntemin etkilerinin belirlenebilmesi ve uygulama sürecinde karşılaşılabilecek sorunların çözülerek sürecin iyileştirilebilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması modeliyle yürütülmüştür. 8 haftalık uygulama sürecini kapsayan araştırmada desen değerlendirme formu, araştırmacı ve öğrenci günlükleri, bireysel ve odak grup görüşme formları ve video kayıtlar yoluyla çeşitli veriler veri elde edilmiş ve elde edilen veriler nitel analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre üç boyutlu uygulamalar kapsamında gerçekleştirilen kil büst çalışması, uygulamaya katılan öğrencilerinin desen başarıları üzerinde anlamlı düzeyde gelişime neden olmuştur. Ortaya çıkan bu sonuç öğrenci görüşleriyle de desteklenerek, uygulamanın faydaları ve desen başarısına etkileri ortaya konmuştur.