Ariusçuluğun Ostrogot kimlik ve siyasetine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ GÜLCÜ

Danışman: SİREN ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez kapsamında, dördüncü yüzyılda ortaya çıkan Ariusçuluk meselesinin, "barbar" olarak anılan kavimlerden biri olan Ostrogot Krallığı'nın kültür ve siyasetine etkileri incelenmiştir. Bu doğrultuda Ammianus Marcellinus, Philostorgius, Procopius, Cassiodorus ve Iordanes gibi dönemin çağdaşı birincil kaynaklar analiz edilerek, bunlar Herwig Wolfram, Thomas Burns, Peter Heather gibi araştırmacıların tartışmaları ışığında değerlendirilerek tez içerisinde sunulmuştur. Bu bağlamda ilk olarak Ariusçuluğun bir dini mesele olarak ortaya çıkışı, İznik Konsili ve konsil kararları sonrasında takip edilen politikalardan bahsedilmiş, akabinde bu itikadın Tervingi halkı (Vizigotlar) ve sonrasında Ostrogotlar arasında nasıl ve ne sebeple yer bulduğuna değinilmiştir. Nitekim bu incelemelerin ardından Ariusçuluğun, Ostrogot toplumu tarafından benimsenmeye devam edilmesinin sebepleri, toplum açısından Ariusçuluğun önemi, Ostrogot kültür ve kimlik siyasetindeki yeri gibi konular tartışılmıştır. Üç bölümden oluşan tezin ilk bölümü kronolojik bir sıra benimsenmek suretiyle kaynaklarda ilk kez Got ve Germen adının nerede geçtiği gibi konuları ele alır, ikinci bölümünde ağırlıklı olarak Ariusçuluğun Roma gözündeki imgesi ve Gotlar arasında yayılması süreçleri anlatılmıştır. Tezin en geniş ve kapsamlı bölümü ise üçüncü bölüm olmakla birlikte, ağırlıklı olarak Amal hanedanı, Gaut Kültü ve Ariusçuluk meselesinin bu kavramlarla olan ilişkisini aydınlatması bakımından önemlidir.