Yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme - öğretme uygulamalarının benimsenmesi süreci: Sorunlar ve çözümler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE KUKUT
Danışman: Yusuf Alpaydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilgi ve iletişim teknolojileri dünyasında yaşanan gelişmelerin, dur durak bilmeden ve büyük bir hızla gerçekleşiyor olması günümüzde eğitim sistemlerini ve kurumlarını da beraberinde değişime zorlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, alanyazında yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme ve öğretme uygulamalarının benimsenmesi sürecinde ortaya çıkan sorunları konu alan saha çalışmalarının sistematik derlenerek incelenmesi ve bu sorunlara yönelik geliştirilen çözümlerin değişim yönetimi kuramları çerçevesinde araştırılmasıdır. Yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme-öğretme yaklaşımlarının doğmasının nedenleri, bu yaklaşımların ve benimsenme süreçlerinde dikkate alınması gereken konuların neler oldukları alt amaçlar halinde çalışmada ele alınmıştır. Araştırmaya dahil edilen 26 saha çalışmasından elde edilen verilere göre yükseköğretim kurumlarında yenilikçi öğrenme-öğretme modellerinin uygulanmasına dair yaşanan sorunlar; öğrenci, öğretmen ve yönetim kaynaklı olmak üzere üç başlık halinde gruplandırılmıştır. Öğrenci kaynaklı sorunlar; öz düzenleme becerilerinde yetersizlik, öğrenme sorumluluklarının artmasından şikayet etme, yenilikçi öğretim modelleri hakkında ve bilgi teknolojileri kullanımında yeterli bilgi ve beceriye sahip olmama, motivasyon düşüklüğü, yenilikçi öğretim modeline karşı olumsuz tutum sergileme, teknik ve ekonomik problemlere bağlı olarak yeterli imkânlara sahip olmama olarak tespit edilmiştir. Öğretmen kaynaklı sorunlar; bilgi iletişim teknolojileri kullanımında bilgi eksikliği, teknoloji kullanımına karşı önyargı, öğretmen-öğrenci etkileşiminde yetersizlik, bir dersin yeniden tasarlanmasında ve yeni öğretim ve teknoloji becerilerinin kazanılmasında zaman, destek ve kaynak açısından sıkıntı yaşama, iş birliği eksikliği, artan iş yükünden dolayı zaman yönetiminde problem yaşama, ücretlendirme sisteminden duyulan memnuniyetsizlik, modele karşı olumsuz tutum sergileme, kendini güvende hissetmeme, motivasyon düşüklüğüdür. Yönetim kaynaklı sorunlar; teknik alt yapı eksikliği, üniversite yönetiminin yenilikçi öğretim modeli hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması, örgütsel yapı eksikliği, değişime gösterilen direnç, üniversite yönetimi üzerinde oluşan baskı ve korku, ekibe ihtiyacı olan pedagojik ve teknik destek hizmetinin sunulamaması, kaynakların yetersiz oluşu, proje yönetim koordinasyon ekibinin sağlıklı çalışamamasıdır. Değişim yönetimi kuramları çerçevesinde tüm bu sorunlara yönelik geliştirilen çözümler çalışmada listelenerek tablolar halinde sunulmuştur. Toplam kalite yönetimi, stratejik planlama ve yönetim, öğrenen örgüt ve değişim mühendisliği araçlarıyla yönetimsel sorunlara çözümler sunulan araştırmada dönüşümcü liderlerin ve eğitim ajanlarının rolüne dikkat çekilmektedir. Olumlu örgüt kültürünün; öğretmen, öğrenci kaynaklı sorunların çözümündeki etkisine de değinilmektedir. Dolayısıyla araştırma, bu modelleri kullanmak ve geliştirmek isteyen araştırmacılara ve yükseköğretim kurumu yöneticilerine yol gösterici olacak olması açısından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Yükseköğretim, Yenilikçi Öğrenme – Öğretme Yaklaşımları, Değişim Yönetimi