BEHÇET HASTALIĞINDA VASKÜLER SEYRİN PROSPEKTİF İZLEMİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ALİBAZ ÖNER
Danışman: RAFİ HANER DİRESKENELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Vasküler tutulum, Behçet Hastalığı(BH)'nda mortalite ve morbiditenin temel nedenlerinden biridir. Vasküler tutulum açısından yüksek riskli grubu genç, erkek hastalar oluşturmaktadır. Literatürde, bu grup hastada, prospektif olarak vasküler tutulumun seyrini, öngördürücülerini (prognostik göstergeler) ve endotel disfonksiyonu araştıran çalışma yoktur. Çalışmamızda; major organ tutulumu olmayan erkek Behçet hastalarında vasküler seyrin prospektif olarak izlenmesini amaçladık. Bu hastalarda subklinik vasküler tutulumun, endotel fonksiyonlarının, endotel disfonksiyonu belirteçleri olan; ADMA (Asimetrik dimetilarginin), VWF(Von Willebrand faktör) ve E-selektin düzeylerinin değerlendirilmesi ve vasküler tutulumla ilişkisinin araştırılması da amaçlanmıştır. GEREÇ-YÖNTEM: Çalışmaya, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi "Behçet" polikliniğinde takip edilen ve major organ tutulumu olmayan 36 erkek BH, 35 erkek Ankilozan spondilit hastası ve 36 erkek sağlıklı kontrol alındı. Tüm guruba bazal değerlendirmede ve BH gurubuna ayrıca 1. yıl takip vizitinde; rutin kontollere ek olarak, bilateral alt-üst ekstremite venöz dopler ultrasonografi, endotel fonksiyonları için brakiyal ve carotid arter ultrasonografi yapılarak ADMA, E-selektin, VWF düzeyi için serum örnekleri ayrıldı. Rutin dışı acil başvuran hastalarda da aynı protokol uygulandı. BULGULAR: BH'da sağlıklı kontrollere kıyasla daha yüksek oranda asemptomatik venöz yetmezlik görüldü. Takipte (15.6 ay), hastaların %22 (n=8)'sinde IS tedavi ihtiyacı gelişti. IS başlanmasının nedeni 4 (%11) hastada major organ tutulumu (3 vasküler, 1 göz), 4 (%11) hastada dirençli mukokutanöz semptomlardı. Endotelyal disfonksiyonu gösteren ABD (Akıma bağlı dilatasyon) ve NID (Nitrat indüklenmiş dilatasyon), BH'da sağlıklı kontrollere benzer; KIMK (Karotid intima mediya kalınlığı) anlamlı derecede yüksek bulundu. Birinci yıl takip vizitinde BH'larında endotelyal fonksiyonlarda ve KIMK'da anlamlı düzelme saptandı. v Serum ADMA ve E-selektin düzeyi BH'ında sağlıklılara benzer saptanırken, VWF düzeyi anlamlı derecede yüksekti. SONUÇ: Çalışmamızın erken dönem sonuçlarında, erkek Behçet hastalarında takip süresince gelişen vasküler tutulum oranı literatürdeki bildirilen oranlardan daha düşük saptanmıştır. Ayrıca takip süresince gelişen IS ihtiyacının yarısının nedenini dirençli mukokutanöz semptomlar, diğer yarısının ise major organ tutulumu oluşturmuştur. Bu veriler mukokutanöz semptomların da major organ tutulumu kadar ciddi semptomatik olabileceğini göstermektedir. BH'da endotel disfonksiyonu saptamasak da, takip süresince IS ihtiyacı gelişen hastaların bazal ABD değerinin, gelişmeyenlerden anlamlı olarak düşük olması; uzun dönem takipte, ABD'nin ciddi ve refrakter hastalık için bir öngörü sağlayabileceğini düşündürmektedir.