Sosyal medya okuryazarlığı: Facebook ve instagram örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAĞMUR SEMİRAMİS SABANCI

Danışman: ORHAN BAYTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, sosyal medya okuryazarlığı, Facebook ve Instagram örnekleri üzerinden ele alınmaktadır. İnternetle birlikte gündelik hayatımıza nüfuz eden ve her geçen gün popülerliğini sürdüren sosyal medyanın avantajları olduğu kadar dezavantajları da vardır. Bu durum, 'sosyal medya okuryazarlığının' öneminin daha da artmasına yol açmaktadır. Medya okuryazarlığı; tv, video, sinema, reklamlar, internet vb. yazılı ve yazılı olmayan farklı formatlardaki iletilere erişimi ve erişim sonrasındaki içeriğin çözümlenmesini ve değerlendirilmesini ifade etmektedir. Sosyal medya okuryazarlığı da bu bağlamda; internet tabanlı ağlarda üretilen içeriği değerlendirme ve analiz etme üzerine odaklanır. Peki gerçekten de sosyal medya, adından da anlaşılacağı üzere 'sosyal' midir? Yoksa bireyleri kendisine bağımlı hâle getirerek yalnızlaştırmakta mıdır? İşte bu perspektif doğrultusunda çalışmanın ana hatları oluşturulmaya başlanmıştır. Geleneksel gazetecilik ve internet gazeteciliği üzerine gazetecilerle, sosyal medya bağımlılığı hakkında ise psikologlarla röportajlar yapılmıştır. Bunun yanı sıra; araştırma yöntemi olarak 18 yaş ve üstündeki, öğrenim durumları ilköğretim, lise, üniversite ve lisansüstü olan kişilerle sosyal mecralar üzerinden anket yöntemi yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmada; literatür taraması, röportajlar ve anket yöntemi kullanılmıştır. Yeni medyayla birlikte toplumsal ve kültürel değişimler olmuştur. Sürekli gelişen ve böylece pek çok kişinin kullandığı yeni medya teknolojileri, toplumsal yapıyı değiştirirken yeni bir kültürü de beraberinde getirmiştir. İnternet altyapısına dayanan sosyal medya sayesinde kullanıcılar; hem eşit imkanlar hem de farklılıkları içinde barındıran ve anında ulaşma imkânı sağlayan özgür bir sanal ortama kavuşmuştur. Bilim ve teknoloji çağına girişle başlayan küreselleşme, büyük ölçüde sınırların ortadan kalkmasına yol açarken, bilgisayar ve internet altyapısına dayanan sosyal medya ağlarıyla birlikte ise insanlar eşzamanlı olarak birbirleriyle etkileşime geçebilmektedir. İnsanlık tarihi, iletişim üzerine kurulmuştur. Günümüzde büyük ölçüde sosyal medya ağlarıyla örülen bu iletişim, gün boyu (7/24) devam eden bir süreç olma özelliğiyle kullanıcılar üzerinde farklı etkiler bırakabilmektedir.