Gebelerin doğuma ilişkin öz-yeterlilik algıları, gebelikle ilişkili anksiyeteleri ve kişilik özellikleri, doğum korkusu yaşamalarını etkiler mi ?
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİĞDEM UÇAN
Danışman: Dilek Potur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezin başlığı : Gebelerin Doğuma İlişkin Öz-Yeterlilik Algıları, Gebelikle İlişkili Anksiyeteleri ve Kişilik Özellikleri, Doğum Korkusu Yaşamalarını Etkiler Mi ? Öğrencinin Adı Soyadı: Çiğdem Uçan Danışmanın Adı Soyadı: Doç. Dr. Dilek Coşkuner Potur Programın Adı: Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı Amaç: Bu araştırma gebelerin doğuma ilişkin öz-yeterlilik algıları, gebelikle ilişkili anksiyete düzeyleri ve kişilik özelliklerinin, doğum korkusuyla ilişkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı çalışma olarak tasarlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini 17 Nisan 2023-31 Aralık 2023 tarihleri arasında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gebe izlem polikliniklerine başvuran gebeler, örneklemini ise araştırmaya katılma kriterlerini karşılayan 600 ilk kez gebelik deneyimleyen gebeler oluşturdu. Veri toplama araçları olarak Veri Toplama Formu, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) A Versiyonu, Doğum Eyleminde Öz-Yeterlilik Ölçeği (DÖYE), Eysenck Kişilik Anketi- Gözden Geçirilmiş Kısaltılmış Ölçeği (EKA-GGK) ve Gebelikte ilişkili Anksiyete Ölçeği (GİAÖ) kullanıldı. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Bulgular: Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 27,38 ± 4,39 yıldır, 34,40 ± 3,77 gebelik haftasındadır. Gebelerin W-DEQ- A ölçeği puan ortalaması 43,06 ± 23,28 olup, %45,1'inin hafif düzeyde doğum korkusu yaşadıkları belirlendi. GİAÖ ve EKA-GGK alt boyutundan nörötisizm puanı arttıkça doğum korkusunun arttığı, DÖYE ve EKA-GGK alt boyutundan dışa dönüklük puanları arttıkça doğum korkusunun azaldığı belirlendi (p<0,001). Çok değişkenli doğrusal regresyon analizi sonucunda, GİAÖ, DÖYE, ekonomik durum, çalışma durumu gebelerin doğum korkusunu anlamlı şekilde yordayan değişkenler olduğu sonucuna varıldı. Araştırma sonucunda gebelerin doğum kokusunun yordayan dört değişkenin modelin %46,5'ini açıkladığı belirlendi. Sonuç: Bu bulgular doğrultusunda gebelerin hafif düzeyde doğum korkusu yaşadıkları, gebelikle ilişkili anksiyete, doğum öz yeterliliği, ekonomik durum ve çalışma durumunun gebelerin doğum korkusunu etkileyen faktörler olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Doğum korkusu, doğum öz-yeterliliği, kişilik özellikleri, anksiyete, hemşirelik