KAYNAK ESERLERİN TÜRKÇENİN YABANCI DİL OLARAK ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI: EVLİYA ÇELEBİ'NİN SEYAHATNAME'Sİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜL TÜRK YILDIZ

Danışman: MUSTAFA SİNAN KAÇALİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil, bir topluluğun birlikte oluşturduğu kültürel mirasın gelecek nesillere ulaşmasını sağlayan en ehemmiyetli araçtır. Dil öğretimi, bu kültürel mirasın yabancı dil öğrenmek isteyen öğrenicilere aktarılmasını sağlar. Türkçenin kaynak eserlerinin dil öğretiminde kullanılması kültürün aktarılması açısından Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında yararlı olacak bir çalışmadır. Dil öğretiminde kaynak eserlerden metin seçiminde bulunmak; dilin inceliklerinin gösterilmesi ve kültürün tanıtılması açısından büyük ehemmiyet taşımaktadır. Araştırmadaki amaç ise Türkçenin kaynak eserlerinden olan Seyahatname'nin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılma imkânının tespitidir. Araştırma beş ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde araştırma ile ilgili genel bilgilerin bulunduğu "Giriş, Problem, Amaç ve Önem" kısmı yer almaktadır. İkinci bölümde çalışma ile ilgili yapılan literatür taramasından elde edilen bilgilerin aktarıldığı alan yazın kısmı bulunmaktadır. Üçüncü bölümde çalışmanın nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanılarak hazırlandığı belirtilmiştir. Dördüncü bölümde çalışmada elde edilen bulgular yer almaktadır. Bunlar; Seyahatname'den Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanması için A2 seviyesindeki Türkçe öğrenicilerine uyarlanan metin örnekleri, kelime bölümü ve dört esas dil becerisine göre hazırlanan etkinliklerdir. Beşinci bölüm ise sonuç ve önerilerden oluşmaktadır. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılacak metinlerin, Türkçenin kaynak eserlerinden seçilmesi ile hem metnin özgün bir yapıda olması hem de kültürel değerlerin aktarımı sağlanacaktır. Metinlerin dil öğretiminde kullanılması için metinler, öğrencilerin dil seviyesine uygun bir şekilde uyarlanmalı ve metnin aslına sadık kalınmaya çalışılmalıdır. Araştırmada Seyahatname'nin on cildinin incelenmesi, ilgili alan yazın taraması, uygulanan yöntem ve bulgular sonucunda eserden seçilen metinler ve metinlere yönelik dört esas dil becerisine yönelik hazırlanan etkinlikler ile Seyahatname'nin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılabilirliği yönüyle faydalı olacağı belirlendi. Seyahatname, Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda Osmanlı'nın geniş sınırlara ulaştığı dönemde bu coğrafya üzerinde yapmış olduğu seyahati ve o günün hayat tarzını, Türkçenin özelliğini ve zenginliğini ayrıca farklı milletlerin dilini, kültürünü, halk ile ilgili yapısını ve coğrafyasını aktarmıştır. Bu sebeple Seyahatname Türk milletine olduğu kadar, Türkçeyi öğrenmek isteyen yabancı öğrencilerin de ilgisini çekecek ve dil öğrenmelerine katkı sağlayacaktır. Eserin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılması ile bu alana Türkçenin kaynak eserlerinden olan Seyahatname'nin kazandırılacağı düşünülmektedir. 