Örgütsel form değişim sürecinde aktör rollerinin incelenmesi: Ulusal iş sistemi bağlamında 1991-2012 yılları arasında Tekel Genel Müdürlüğü üzerine fenomenolojik bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA İŞBİLEN DURU
Danışman: Gül Eser
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın odağını, belirli bir örgütsel alandaki baskın örgüt formunun değişimi ve bu değişimde rol oynayan aktörler oluşturmaktadır. Tekel Genel Müdürlüğü, bir laboratuvar ortamı gibi ele alınarak kamu iktisadi teşebbüslerinden holdinglere uzanan değişim sürecinin nasıl gerçekleştiğinin anlaşılması amaçlanmaktadır. Belirtilen bağlam içerisinde, bir örgütsel alandaki egemen örgüt formunun değişiminde etkili olan aktörler, aktörlerin temsil ettiği kurumlar ve aktör rolleri araştırma nesnesi yapılmaktadır. Çalışmanın kuramsal arka planını, Ulusal iş Sistemi Yaklaşımı şekillendirmektedir. Çalışmada, 1991-2012 yılları arasında TEKEL Genel Müdürlüğü'nün karar alıcı pozisyonlarında (genel müdür, genel müdür yardımcısı, müessese müdürü ve yardımcısı) görev yapmış olan yöneticilerin, kurumun özelleştirilmesine olan yaklaşımları araştırılmaktadır. Böylece, yönetici bakış açısından bir örgütsel alanda egemen olan örgüt formunun değişiminin nasıl anlamlandırıldığının anlaşılması amaçlanmaktadır. Çalışma, bir nitel araştırma olarak tasarlanmış olup, fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Veri toplamaya uygun özelliklerde olan yöneticilere ulaşmak için kartopu yönteminden faydalanılmış ve 15 yönetici ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Mülakatlardan elde edilen veriler, NVIVO programından yararlanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışma sonunda, yönetici bakış açısıyla egemen örgüt formunun değişim sürecinin nasıl gerçekleştiği, örgütsel alanda form değişiminin gerçekleşmesinde etkili olan aktörler ve bu aktörlerin ülkenin ulusal iş sistemindeki temsil ettiği kurumlar tanımlanmıştır. Bununla birlikte, aktörlerin örgütsel alanda yaşanan form değişimindeki rolleri açıklanmıştır.