1981 ve 2006 Türkiye Cumhuriyeti inkılâp tarihi ve Atatürkçülük 8. sınıf ders programlarına göre hazırlanmış ders kitaplarının içerik ve kullanılabilirlik açılarından karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Temel Eğitim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜLAY MIRATKAN CAMKIRAN
Danışman: YÜCEL KABAPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada 1981 ve 2006 İlköğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8. Sınıf Programları'na göre hazırlanmış ders kitaplarının içerik ve kullanılabilirlik boyutlarında karşılaştırılması ve bu konu hakkında öğretmenlerin görüşlerini almak amaçlanmıştır. Araştırma; İstanbul ili Avcılar, Beylikdüzü ve Esenyurt ilçelerinde görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenleriyle, 2009-2010 eğitim öğretim yılı ile, 148 öğretmene uygulanan anket ve görüşme ve eski ve yeni ders kitaplarının karşılaştırılması için kullanılan doküman analizi sonucunda elde edilen veriler ile sınırlı olmuştur. Araştırmaya uygun olması nedeniyle tarama modeli uygulanmıştır. Öğretmenlerin programlara ilişkin görüşlerine ait verilere, görüşme formu anket ve ankette yer alan açık uçlu sorularla ulaşılmıştır. Eski ve yeni ders kitaplarının karşılaştırılmasına yönelik veriler ise doküman analizi yapılarak elde edilmiştir. Araştırmada, 1981 ve 2006 Programları'na göre hazırlanan ders kitaplarında yer alan görseller, metinler, etkinlikler ve ölçme değerlendirme çalışmaları karşılaştırma yapılarak doküman incelemesi yapılmıştır. Bu araştırmada 8 ayrı ders kitabının doküman incelemesinden elde edilen sonuçlara göre;?2006 Programı'na göre hazırlanmış olan ders kitaplarında kanıt temelli metin sayısının, 1981 Program'ına göre hazırlanmış olan kitaplara göre arttığı saptanmıştır.?Görsellerin çeşitliliğinin, sayısının ve niteliğinin arttığı belirlenmiştir.?Öğrenmeyi kolaylaştıran, pekiştirmeye dayalı etkinlikler içeren çalışma kitabı kavramının ortaya çıktığı, ölçme ve değerlendirme sistematiğinin değişip, öğrenme sürecini ve sonucunu değerlendirmeye yönelik alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine yer verildiği tespit edilmiştir.112 öğretmene uygulanan anket verileri SPSS 15 İstatistik Programı'ndan elde edilen sonuçlara göre değerlendirilmiştir. Örneklem grubundan seçilen 24 öğretmen adayı ile görüşme yapılmıştır. Yapılan ses kayıtları analiz edilerek, görüşme yoluyla elde edilen nitel veriler, oluşturulan kategorilere göre tasnif edilip incelenmiştir. Daha sonra sonuçlar nicel olarak tablolaştırılmıştır. Görüşmelerde ve anketlerde yer alan açık uçlu sorulara göre;?1981 Programı'na ait İlköğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük 8. Sınıf ders kitaplarının bilginin sunumunda içerik yoğun, ayrıntıcı, ezbere dayalı ve dikte edici bir sunuma sahipken, 2006 Programı'na ait ders kitaplarında içerik sadeleştirilmiş, öğrencinin bilgiyi yapılandırmasına müsaade edici yapıda ve kanıtlarla desteklendiği görülmektedir. Ayrıca yeni ders kitaplarında daha fazla sayıda görselin yer alması, konunun anlaşılmasındaki işlevselliği, görsel okuma kavramının ortaya çıkması ve görsellere dayalı etkinliklerin öğrencileri aktif kılması nedenlerine bağlı olarak 2006 Programı'na göre hazırlanan ders kitaplarını daha yeterli bulmaktadırlar.?Öğretmenlerin büyük çoğunluğu yeni ders ve çalışma kitaplarının öğrenci üzerinde olumlu bir etki yarattığını ifade etmektedir.?2006 Programı'na göre hazırlanmış olan ders kitaplarının tasarımı; görsellerin zengin oluşu, eskiye oranla daha canlı ve renkli olmasından dolayı öğrencilerin ilgi ve yaş düzeylerine uygun olduğu araştırma sonuçları arasındadır.?2006 Programı'na göre hazırlanmış olan ders ve öğrenci çalışma kitaplarındaki ölçme ve değerlendirme uygulamalarının çeşitlendiği, öğrenciyi çok yönlü değerlendirme olanağı verdiği ve öğrencilerin bu sürece dâhil olarak zevkle etkinlikleri yapabildiği, ancak kalabalık mevcutlu sınıflara uygun olacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekliliği öğretmenlerce dile getirilmiştir.?Araştırma sonuçlarına göre 2006 Programı'na göre hazırlanmış olan ders kitaplarının kullanım sıklığının arttığını ve kullanım şeklinin değiştiği görülmektedir.?Öğretmenlerin eski ve yeni ders kitaplarının kullanılabilirlik boyutlarında değerlendirilmeleri boyutlarında öğretmenler eski ders kitapları için; öğretmen merkezli olduklarını, ezbere yöneltici özelliğe sahip olduklarını, bilgi merkezli oldukları gibi yönlerde değerlendirmeler yapmışlardır. Yeni ders kitaplarının kullanılabilirlik boyutu hakkında ise; öğrenci merkezli olduklarını, bilgi bakımından yetersiz olduklarını, daha kullanışlı kitaplar olduklarını, kalabalık sınıflarda zor uygulanabilir oldukları gibi yönlerde eleştirerek hem olumlu hem de olumsuz yönde fikirlerini ifade ettikleri görülmektedir.?Öğretmenlerin 1981 Programı'na göre yetişecek bireylerin/ kuşakların kişilik özelliklerini tanımlayan birey profiline ilişkin görüşlerine bakıldığında en çok ezberci, pasif ve çok yönlü düşünemeyen bir birey profillerini, 2006 Programı'nın oluşturmaya çalıştığı kişilik yapısına ilişkin anketteki açık uçlu sorularda belirttikleri görüşlere göre de en çok araştırmacı, sorgulayan ve aktif bir birey profillerini ölçüt aldıkları görülmektedir.Ankette yer alan sorulara göre;?Öğretmenler 1981 ve 2006 Programları'na ilişkin öğrenme anlayışı, amaç, içerik, değerlendirme, öğretmen kılavuz kitabı ve öğrenci çalışma kitapları boyutları hakkında farkındalık geliştirebilmişlerdir.Anahtar Sözcükler: Ders Kitabı, Yapılandırmacılık, Davranışçılık.