Pasif bacak kaldırma testi ile end-tidal CO2 değişiminin sıvı yanıtlılığının değerlendirilmesinde kullanılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT DOĞANAY

Danışman: HALDUN AKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Entübe hastaların sıvı ihtiyacının belirlenmesinde pasif bacak kaldırma testi (PBK [passive leg raising (PLR)]) ile kalp debisi (KD [Cardiac Output (CO)]) ölçümünün birçok sınırlılığı vardır. Bu durum bu hastalar için alternatif arayışlarını ortaya çıkarmış ve birçok cihaz ve yöntem geliştirilmiştir. Ticari olarak satışı olan birçok cihaz ise acil servislerde maalesef bulunmamaktadır. Yapılan bazı çalışmalarda end-tidal CO2 (ETCO2) değişimin kalp debisi ile korele olabileceğinin gösterilmiş olması acil servislerde PBK ile ETCO2 takibinin hastaların sıvı yanıtlılığını değerlendirmede kullanılabileceğini düşündürmektedir. Bu yüzden çalışmamızda acil servis şartları içinde entübe edilmiş ve tam paralizi sağlanmış hastalarda PBK ile ETCO2 değişiminin, kalp debisi değişimini değerlendirme başarısı araştırılmıştır. Gereçler ve yöntem: 2017 Eylül ve 2018 Şubat ayları arasında 18 yaşından büyük, gebe olmayan, PBK kontraendikasyonları olmayan, acil serviste tam paralizasyon sağlanarak takip edilen entübe hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. PBK sonrası transtorasik ekokardiyografi (TTE) ile kalp debisinde %10 ve üzerinde artış gösterilen hastalar sıvı yanıtlılığı mevcut olarak kabul edilmiştir. ETCO2 kapnometre ile ölçülmüştür. PBK öncesi ve sonrasında mevcut tüm vital parametreler kaydedilmiştir. Daha sonra bu parametrelerin ve ETCO2 değişim miktarının KD ile korelasyonu incelenmiş ve bir eşik değer araştırılmış bu eşik değerin özgüllük ve duyarlılık değerleri incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan 26 hastanın 17'si (%65,4) sıvı yanıtlı olup bunların 9(%52,9)'u erkek, 8(%47,1)'i kadındır. Sıvı yanıtlı olmayan 9 hastanın ise 2'si erkek (%22,2) 7'si kadındır (%77,8). Sıvı yanıtlılığını belirlemede ETCO2 ROC analizi ile değerlendirildiğinde, eğri altında kalan alan (EAA) 0,77 (%95 GA: 0,56-0,91; p=0,0149) anlamlı eşik değer ETCO2'de >1mmhg artış olarak bulunmuştur. Bu değer için duyarlılık %88,2 (%95 GA: 63,6-98,5) özgüllük %66,7 (%95 GA: 30,0-92,5) olarak görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda, PBK ile ETCO2 değişiminin kalp debisi değişimi ile korele olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte ETCO2'de 1mmHg artışın değişim aralığının darlığı ETCO2'nin klinik kullanımını kısıtlamaktadır. Anahtar kelimeler: End tidal CO2, entübe, pasif bacak kaldırma testi, sıvı yanıtlılığı.