İlk okuma yazma öğretimine etki eden temel faktörlerin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İLKÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA TÜRKÜCÜ TABAK
Danışman: MUHİTTİN SAĞIRLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İlk okuma yazma öğretimi başarısını olumlu veya olumsuz yönde etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Süreç içerisinde bu faktörler öğrencinin kendisine bağlı olabileceği gibi kendisinden bağımsız olarak okul ve çevre, aile/veli, öğretmen ve eğitim-öğretim programından da oluşmaktadır. Tüm belirtilen unsurların sürece ayrı ayrı ya da eş zamanlı olarak belirli ölçülerde etkileri olabilmektedir. İlk okuma yazma sürecini yöneterek yakından takibi sağlayan kişiler ise sınıf öğretmenleridir. Bu araştırmanın amacı; ilk okuma yazma öğretimine etki eden temel faktörleri, öğretmen görüşlerini inceleyerek eğitim-öğretimde yaşanan genel sorunların öğrencinin başarısının üzerinde ne kadar etkili olduğu belirlemektir. Ayrıca daha etkili ilk okuma yazma öğretimi için bu faktörlere yönelik çözüm önerilerinin tespit edilmesidir. Bu genel amaç kapsamında şu sorulara yanıt aranmıştır: 1. İlk okuma yazma öğretimine etki eden temel faktörler nelerdir? 2. İlk okuma yazma öğretimi başarısına öğrenci nasıl etki eder? (Fiziksel ve bilişsel özellikleri, okul olgunluğu, derse ilgisi, ödevlerinin ve sınıf içi çalışmalarının takibi). 3. İlk okuma yazma öğretimi başarısına okul ve yakın çevresinin etkisi nasıldır? (Fiziksel imkanlarının- derslikler, araç-gereçler, sınıf mevcudu, konumu vb., eğitim kadrosunun yeterliliği ve idare tutumu gibi). 4. İlk okuma yazma öğretimi başarısını öğretmen faktörü nasıl etkiler? (Öğretmenin aldığı eğitim, mesleki tecrübe, sınıf hakimiyeti vb.). 5. İlk okuma yazma öğretimi başarısına ailenin veya özelinde velinin etkisi nasıldır? (Temel beceri ve değerleri kazandırması, öğrencinin derse olan devamlılığı, ilgi ve iletişimi, ekonomik olarak tanıdığı imkanlar) 6. İlk okuma yazma öğretimi başarısına öğretim programının etkisi nasıldır? (Yöntem-teknikler, doyurucu uygulama örneklerine yer vermesi, yazı yönünden, ölçme araçları vb.). İlk okuma yazma öğretim sürecine etki eden öğrenci, aile/veli, okul ve çevre, öğretmen ve eğitim-öğretim programı faktörleri özelinde sürece çeşitli yönlerden etkisini öğretmen görüşlerine göre incelemek üzere yapılan araştırma, nitel araştırma yöntemi desenlerinden durum çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından hazırlanan, 6 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. iii Araştırmanın çalışma grubunu meslek hayatında en az üç kez birinci sınıfta ilk okuma yazma öğretimi yapmış 20 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulaması 2020-2021 eğitim-öğretim yılının güz ve bahar döneminde yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, nitel veri analizi tekniklerinden betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlardan bazıları şunlardır: Sınıf öğretmenlerinin genel çıkarımları birinci sınıflarda özel olarak ilk okuma yazma öğretimine öğrencinin fiziksel ve bilişsel özellikleri, okul olgunluğu, derse ilgisi, ödevlerinin ve sınıf içi çalışmalarının takibini sağlaması süreci olumlu veya olumsuz olarak etkileyen faktörlerin başında gelmektedir. Öğrencinin motivasyonunu etkileyen durumlarda yapılacak olası iyileştirmeler, bireyin ilk okuma yazma öğrenimindeki başarısını da yükseltecektir. Bunu sırasıyla öğretmen, aile, eğitim-öğretim programı ve okul/çevre takip etmektedir. Bireyin birinci sınıfta başarılı bir ilk okuma yazma öğretim süreci geçirmesi, sonraki eğitim-öğretim hayatı ve sosyal hayatındaki başarılarını da etkileyeceği için araştırmanın konusu, tespit edilen sorunlar ve bu sorunlar için oluşturulan çözüm önerileri önem taşımaktadır.