Büyük Selçuklu dönemi minyatürlü çini tabaklarındaki çift fügürlü desenlerin analizi (12.-13.yüzyıl)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DAMLA TEMEL

Danışman: Şehnaz Biçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Büyük Selçuklular Orta çağ dünyasının en önemli kültür merkezidir. Hâkim oldukları coğrafya ve fetihler sayesinde oluşan birikimler sanat ve kültürlerinde büyük rol oynamıştır. Selçuklular İslamiyet'ten önce ve İslamiyet'ten sonra birçok kültürü içinde barındırmıştır. Bu kültür çeşitliliği Selçuklu sanatında da etkin bir rol oynamış ve İslam sanatının gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Siyasi ve kültürel alanda önemli başarıları olan Selçukluların İran bölgesinde üretilen minyatürlü çini tabakları tezimin ana konusudur. Çini tabaklarındaki sahneler, kompozisyon bütünlüğü, renk ve teknik analizinin yanı sıra; figürleler birlikte diğer detayların çizimleri yapılmış ve karakter özellikleri incelenmiştir. Tabaklardaki kompozisyon bütünlüğü, konusu, uygulama tekniği ve renklerinde farklılıklar olsa dâhi; anatomik yapıları, kıyafet ve aksesuar özellikleri benzerlikler göstermektedir. Benzerlikler üzerinde çizim analizlerinde çokça detay belirlenmiştir. Vücut hareketleri, mimikleri, kıyafetlerindeki motif detayları, özellikle mekânda bulunan eşyalar ve hayvanlar; üzerinde durulan konulardan olmuş ve analizleri de tezimizin kapsamını oluşturmuştur. Brooklyn Museum New York, Benaki Museum Athina, Calouste Gulbenkian Museum Lisbon, Freer Gallery of Art Washington D.C., MKG Museum Für Kunst und Gewerbe Hamburg, Staatliche Mueen Zu Berlin, The David Collection Copenhage, The Khalili Collection London, The Metropolitan Museum of Art New York, Ashmolean Museum Oxford, Victoria and Albert Museum London, Müzelerindeki kataloglardan görsellere ve bazı bilgilere erişim sağlanmıştır.