Matematik öğretmenlerinin öğrenme ve öğretme sürecine teknoloji entegrasyonunun sosyokültürel perspektifle incelenmesi: Bölge teorisi yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN TUNA
Danışman: HATİCE AKKOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, matematik öğretmenlerinin öğrenme ve öğretme sürecine teknolojiyi entegre ederken yakınsal gelişim bölgelerini (YGB), serbest hareket bölgelerini (SHB) ve teşvik edilen eylemler bölgelerini (TEB) birbirleriyle nasıl ilişkilendirdikleri, SHB/TEB bileşimini nasıl organize ettikleri ve teknoloji ile ilgili verilen yeni bir unsur doğrultusunda öğretmenlerin bu bölgeleri nasıl ilişkilendirdikleri ve organize ettikleri hususunda nasıl bir değişiklik olduğunu ve teknoloji kullanımıyla ilgili yeni öğrenmelerin gerçekleşip gerçekleşmediğini sosyokültürel bakış açısıyla incelenmektir. Çalışmanın amacına uygun olarak nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma deseni çeşitlerinden, araştırmacıya verileri derinlemesine inceleme imkânı veren durum çalışması uygulanmasına karar verilmiştir. Çalışmanın amacına uygun verileri elde etmek için amaçlı örneklem çeşitlerinden olan "kolay ulaşılabilir durum örneklemesi" kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 ve 2015-2016 eğitim öğretim yıllarında İstanbul'da bir Anadolu lisesinde görev yapan dört matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmanın başında öğretmenlerin matematiksel inançlarını ve teknoloji ile ilgili görüşlerini belirlemek amacıyla Frid (2000) tarafından geliştirilen ve Goos ve Bennison (2002) tarafından sosyokültürel araştırmalarda kullanılan "Matematiksel İnançlar Anketi" Anadolu Lisesi'nde bulunan sekiz matematik öğretmenine uygulanmıştır. Bu anket sonuçları analiz edilerek çalışmanın amacına uygun olarak dört matematik öğretmeni seçilerek, dört kişilik bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Veri çeşitliliğini sağlamak için; veri toplama araçları olarak anket, ders gözlemleri ve yarı yapılandırılmış mülakat kullanılmıştır. Veri toplama süreci on aylık bir süreci kapsamıştır. Bu süreç içerisinde iki anket uygulanmış, on bir saat ders gözlemi ve on iki adet mülakat yapılmıştır. Elde edilen veriler Goos'un (2012) "Bölge Teorisi" çerçevesinde analiz edilmiştir. Okul şartlarında öğretmenlerin teknoloji kullanımına izin veren unsurlar "serbest hareket bölgesi"; öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi ve teknoloji yeterlikleri "yakınsal gelişim bölgesi"; zümre başkanı, araştırmacı ya da diğer meslektaşları gibi teknoloji kullanımını destekleyen unsurlar "teşvik edilen eylemler bölgesi" çerçevesinde tartışılmıştır. Çalışmanın sonunda matematik öğretmenlerinin öğrenme ve öğretme sürecine teknolojiyi entegre ederken YGB, SHB ve TEB'i nasıl düzenledikleri ve bunları birbirleriyle nasıl ilişkilendirdikleri, SHB/TEB bileşimini nasıl organize ettikleri ve teknoloji ile ilgili yeni öğrenmeleri doğrultusunda bu bölgeleri nasıl organize ettiklerine dair bulgular elde edilmiştir. Sosyokültürel yaklaşımda yeni öğrenmeler ve mesleki gelişimler belli bir süreci gerektirmektedir. Bu bağlamda matematik öğretmenlerinin doğal süreçlerindeki değişimlerin ve gelişimlerinden elde edilen bulgular bu yaklaşıma göre sonuçlandırılmıştır. Bu bulgular sonucu çalışmaya katılan dört öğretmenden üçünün TEB'ine ulaşılarak teknoloji kullanımı ile ilgili yeni öğrenmeleri gerçekleşmiştir. Yeni öğrenmelerin gerçekleşmesi için öğretmenlerin TEB'ine ulaşması gerektiğinden bu sonuca varılmıştır. TEB'lerine teknoloji kullanımı ile ilgili yeni gelen unsur, öğrenme gerçekleştiğinden üç öğretmen için YGB ile uyumlu olarak SHB'de uygulanmıştır. Bu doğrultuda mesleki gelişimin bir unsuru olan SHB/TEB bileşiminde TEB, SHB içerisinde kalmıştır. Çalışma grubunda teknoloji kullanımı ile ilgili yeni öğrenmesini SHB'de uygulamayan öğretmen YGB'deki düşüncelerine göre teknoloji ile ilgili yeni öğrenmelere açık olduğunu belirtse de araştırmanın yapıldığı süreç içerisinde YGB'si TEB'ne hizmet etmediğinden yeni öğrenme gerçekleşmemiş ve TEB, SHB dışında kalmıştır.