Endemik Achillea multifida (DC.) Boiss. Bitkisinin Sitotoksik Etkili Bileşiklerinin İzolasyonu ve Diğer Biyolojik Aktiviteleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURGUT TAŞKIN
Danışman: LEYLA BİTİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, A. multifida bitkisinin topraküstü kısmından elde edilen heptan, kloroform ve metanol ekstrelerinin sitotoksik, antioksidan ve antimikrobiyal aktivitelerini inceleyerek güçlü aktivite gösteren ekstre/ekstreleri belirlemek; daha sonra güçlü sitotoksik aktivite gösteren kloroform ekstresinden sitotoksik etkili bileşikleri saflaştırmak ve bu bileşiklerin yapılarını aydınlatmak; ayrıca güçlü antioksidan ve antimikrobiyal aktivite gösteren metanol ekstresinin içerdiği fenolik bileşikleri analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Kloroform ekstresinden sitotoksik etkili bileşikleri saflaştırmak için kolon, ince tabaka ve preparatif ince tabaka kromatografi teknikleri kullanıldı. Saflaştırılan bileşiklerin yapıları UV, IR, NMR ve kütle spektroskopisi yöntemleriyle aydınlatıldı. Metanol ekstresinin içerdiği fenolik bileşikler ESI-Q-TOF LC/MS yöntemi ile analiz edildi. Heptan, kloroform ve metanol ekstrelerinin antioksidan kapasiteleri DPPH, ABTS, FRAP ve metal kelatı oluşturma aktiviteleri yöntemleriyle incelendi. Ekstrelerin sitotoksik aktiviteleri, HT-29, MCF-7, HeLa ve NIH/3T3 hücreleri üzerinde MTT yöntemiyle incelendi. Ayrıca ekstrelerin antimikrobiyal aktiviteleri, agar oluk difüzyon ve sıvı besiyerinde mikrodilüsyon yöntemleri kullanılarak araştırıldı. Bulgular ve Sonuçlar: Kloroform ekstresinin HeLa, HT-29 ve MCF-7 hücre hatlarına karşı güçlü ve seçici sitotoksik aktivite gösterdiği saptandı ve bu ekstreden 8-hidroksi-salvigenin, 5,7,8-trihidroksi-6,3',4' trimetoksiflavon, eupatilin, skopoletin, 4′-hidroksiasetofenon, 3 etil-2,6 dihidroksi-4 metoksi benzoik asit ve elenolik asit izole edildi. Metanol ekstresinin diğer ekstrelerden daha güçlü antioksidan ve antibakteriyal aktivite gösterdiği bulundu ve bu ekstrenin klorojenik asit, kersetin heksozit, luteolin-7-O glukozit, dikaffeoil kinik asit ve luteolin içerdiği tespit edildi. 5,7,8-trihidroksi-6,3',4' trimetoksiflavon bileşiğinin HeLa ve HT-29 hücre hatlarına karşı;eupatilin bileşiğinin HeLa hücre hatlarına ve elenolik asit bileşiğinin ise MCF-7 hücre hatlarına karşı güçlü ve seçici sitotoksik aktivite gösterdiği tespit edildi.