Matematik öğretiminin niteliği, zorbalık, motivasyon ve matematik başarısı arasındaki ilişkiler: yapısal eşitlik modellemesi ile Türkiye - Güney Kore karşılaştırması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM ENGİN

Danışman: Orhan Çanakçı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı Güney Kore ve Türkiye'deki zorbalık ve matematik öğretiminin niteliğinin, matematik başarısına etkisi ile bu etkide matematiği sevme, matematikte özgüven ve matematiğe değer vermenin aracılık rolünü karşılaştırmalı olarak incelemektir. İlişkisel olan bu araştırma yapısal eşitlik modeli ile yürütülmüştür. Araştırmada TIMSS 2015 Güney Kore ve Türkiye ülkelerine ait matematik başarı testi ile öğrenci anketi verileri kullanılmıştır. Ele alınan bu iki ülkede, zorbalık faktörünün sevme, özgüven, değer ve matematik başarısıyla ilişkisinin olmadığı anlaşılmıştır. Bu yüzden zorbalık faktörü yapısal eşitlik modeline dahil edilmemiştir. Araştırmanın bulgularına göre incelenen her iki örneklemde de öğretimin niteliği faktörünün matematik başarısı üzerinde pozitif yönlü, büyük düzeyde ve anlamlı etkisi vardır. Sevme, özgüven ve değer faktörlerinin matematik başarısı üzerindeki etkileri ülkelere göre farklılaşmaktadır. Aracılık etkileri açısından incelendiğinde Güney Kore örnekleminde öğretimin niteliğinin başarı üzerindeki etkisinde özgüven ve değer faktörlerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde aracı oldukları anlaşılmaktadır. Türkiye örnekleminde ise öğretimin niteliğinin matematik başarısı üzerindeki etkisinde yalnızca özgüven faktörü istatistiksel olarak anlamlı aracılık göstermiştir. Özgüvenin modeldeki aracılık etkisinin büyüklüğü incelendiğinde Güney Kore örneklemi ve Türkiye örnekleminin her ikisinde de bu etkinin küçük olduğu anlaşılmaktadır. Bu bulgular ışığında sonuçlar tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.