Ömer bin Abdülaziz'in Horasan ve Mâverâünnehir siyaseti
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA AYHAN
Danışman: OSMAN AYDINLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ömer b. Abdülaziz dönemi dikkatle incelendiğinde İslam tarihinin dönüm noktalarından biri olduğu görülür. Bunun en önemli sebebi Ömer'in yönetimde takip ettiği hak ve adalete dayanan politikasıdır. Ömer b. Abdülaziz'in Horasan ve Mâverâünnehir bölgelerinde uyguladığı politika, ileride İslam bayrağını taşıyacak olan Türkler'in İslamlaşmasında da etkili olmuştur. Emevi idarecilerinin ırkçılık, baskı ve zulme dayanan yönetimleri iktidara muhalif grupların ortaya çıkmasına ve aleyhte hareket etmelerine yol açmıştır. Gerek Hâricîler gerek Ehli Beyt taraftarları Horasan mevalisi içerisinde kendilerine oldukça taraftar bulmuşlardı. Öne sürdüğü eşitlik fikriyle Mürcie de Horasan bölgesinde yayılmaya başlamıştı. Ömer b. Abdülaziz, bu gruplara karşı takındığı barışçı tavır ile hepsini yanına çekmeye çalışmış ve bunda da büyük ölçüde başarılı olmuştur. O, Mâverâünnehir bölgesinde başlattığı İslamlaştırma faaliyetleri ile buradaki yerli halkı İslam'a ısındırmaya çalışmıştır. Bu amaçla kötü uygulamalara devam eden yöneticiler değiştirilmiş, Müslüman olmuş yerli halktan alınan haksız vergiler kaldırılmış, bölgede ganimet amaçlı yapılan fetihler durdurulmuş, yerli yöneticilere İslam'a davet mektupları gönderilmiş ve bölgeye gönderilen İslam âlimleri ile insanlara İslam dini anlatılmıştır. Ancak Ömer b. Abdülaziz'in kısa süren hilafeti ve ardından gelen Emevi idarecilerinin eski ırkçı ve adaletsiz uygulamalara geri dönmesi bölgenin İslamlaşma sürecinin uzamasıyla sonuçlanmıştır.