Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Kamu Hukuku Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mecnun Özlem
Danışman: Hakkı Hakan Erkiner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Adalar ve kayalıkların tanımları ile sahip olabilecekleri deniz alanlarının düzenlendiği Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi madde 121, içerdiği belirsizlik nedeniyle tartışmalara sebep olmaktadır. Özellikle adalar ve kayalıklar ayrımı hususuna dair; devlet uygulamalarında ortak bir uygulama sağlanamamış, uluslararası yargı organları sorunu aydınlatmaktan kaçınmış ve öğreti tarafından da uzlaşıdan yoksun kalınmıştır. Adalar ve kayalıkların tanımlarındaki belirsizlik nedeniyle deniz alanları üzerinde maksimalist taleplerde bulunan devletler, denizlerdeki her met oluşumunun ada her adanın da madde 121/2 kapsamındaki tam yetkili ada olduğunu savunmuştur. Çalışmamızın ilk bölümünde adalar ve kayalıklar rejiminin; uluslararası sözleşmeler ve hazırlık çalışmaları, devlet uygulamaları, uluslararası yargı kararları ve öğretideki görüşler çerçevesinde açıklığa kavuşturulması amaçlanmaktadır. Devletlerin adalar veya kayalıklar üzerinden talep edebileceği deniz alanları, diğer devletlerin talepleriyle çatışmıyorsa, ilgili met oluşumlarının üretebileceği deniz alanları üzerinde hak sahibi olunabilir. Eğer adalar veya kayalıklar üzerinden gerçekleştirilen deniz alanları talepleri diğer devletlerin deniz alanları talepleriyle çatışıyorsa, sınırlandırma hukukuna ilişkin bir durum söz konusudur. Adaların ve kayalıkların deniz alanları sınırlandırılmasındaki etkileri, uluslararası sözleşmelerde düzenlenmemiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde, devletlerin ihtilaflı deniz alanları için öngörülen sınırlandırma hukukuna ilişkin kurallar ve adaların deniz alanları sınırlandırılmasındaki rolü ve bu rol dahilinde sınırlandırmaya olan etkileri; uluslararası sözleşmeler, uluslararası yargı kararları, devletlerarası uygulamalar, öğretideki görüşler ve uluslararası teamül hukuku kuralları çerçevesinde açıklanmaktadır. Ayrıca ikinci bölümün sonunda; adalar ile kayalıklar ayrımının önemi, sınırlandırma hukuku ve adalar ile kayalıkların bu hukuka göre edineceği roller temelinde Ege Denizi'nde Türkiye ile Yunanistan arasında gerçekleşecek muhtemel bir deniz alanları sınırlandırılmasında adaların ve kayalıkların etkileri tartışılmaktadır.