Foucaultcu Perspektifle 2000 Sonrası Türkiye Sinemasında Delilik

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Dilan İlhan

Danışman: Meliha Elif Demoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Delilik, çeşitli toplumlarda ve çağlarda anlamı değişen ve kapsamı gelişen; ne olduğu ve nasıl oluştuğu kimi zaman günah ve kusurla, kimi zaman hastalıkla açıklanan bir kavramdır. Deliliğe neyin sebep olduğuna, hangi insan hallerinin delilik addedilip hangilerinin addedilemeyeceğine dair inanışlar kültürel ve dönemsel olarak farklılık gösteriyorsa da deliliğe dair her çağın ve kültürün ortaklaştığı nokta, onun toplumdışılığı olmaktadır. Sinema, doğuşundan itibaren delilikle yakın bir ilişki içerisinde olmuştur. Bu yakınlık, Türkiye sinemasında deliliğin nasıl ve ne sıklıkla yer aldığını ve anlatıya sunduğu katkıyı sorgulamayı gerektirmektedir. Bu amaçla oluşan çalışma, öncelikli olarak kavramın tanımına ve zamanla kavrama eklemlenen anlamlara odaklanmaktadır. Kavramın tarihsel süreç içerisinde geçirdiği dönüşümün ardından sinemada delilik çehreleri araştırılmış, bu kapsamda dünya ve Türkiye sinemaları, temel örnekler üzerinden incelenmiştir. Çalışma, 2000 sonrası Türkiye sinemasında üretilen filmlerde sanrılı hallerin ele alınış biçimlerine odaklanmaktadır. Bu bağlamda 2000-2018 arasında gösterime girmiş, çalışmaya konu olan filmler, temaları ve deliliği işleyiş biçimleri bakımından açıklanmıştır. İncelenen filmler, aklın zıddında tanımlanan ve bu nedenle akla muhalif bir anlam ihtiva eden deliliğin, yakın dönem Türkiye sinemasında çoğunlukla toplumsal ve siyasal eleştiriyi ileten bir işleve sahip olduğunu göstermektedir.