8.sınıf kompozisyon çalışmalarında çağrışım, serbest yazma ve tamamlama tekniklerinin öğrencilerin sözcük dağarcığına olan katkısının karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLÂL ŞABAN ÇELİK
Danışman: LATİF BEYRELİ
Özet:ÖZET Öğrencilerin sözcük dağarcığını belirlemeye yönelik yapılan çalışmalarda ortaya çıkan sonuçlar eğitim programında belirlenen hedeflerin çok altında görülmektedir. Yaptığımız çalışmada öğrenme stratejisine uygun, uygulamalı ve katılımlı yeni tekniklerin öğrencilerin sözcük dağarcığına katkısı incelenmiştir. "İlköğretim okullarında Türkçe Öğretim Programındaki öğrencilerin sözcük dağarcığının geliştirilmesinde kullanılan tekniklerle; çağrışım, tamamlama ve serbest yazma tekniklerinin öğrencilerin sözcük dağarcığım zenginleştirmesine katkısı nedir?" sorusu araştırmanın problem cümlesini oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde "Anlama", ikinci bölümünde "Yazılı Anlatım ve Dil Kullanımı", üçüncü bölümünde "Çağrışım Tekniği", dördüncü bölümde "Söz varlığı", beşinci bölümde "Çalışmanın Uygulanması", altıncı bölümde "Sözcük Dağarcığını Geliştirme Teknikleri" hakkında bilgiler verilmiş, gerekli alt başlık türleri sınıflandırılmış; son bölümde de bulgular yorumlanarak öneriler sunulmuştur. Bu çalışma 2003-2004 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Beykoz ilçesinde bulunan dört okulda yapılmıştır. Araştırmaya 190 öğrenci katılmıştır. Bulgular ve yorumlar kısmında 8. sınıflarda 15 soru kullanılmıştır. Her soru için ayrı yüzdelik hesaplamaların kullanıldığı 15 tabloya yer verilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının çağrışım, serbest yazma ve tamamlama teknikleri ile basan oranlan, öğrencilerin cinsiyet farklılaşması t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak ölçülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlar şunlardır: 1. Sistemli bir şekilde yapılan sözcük dağarcığım geliştirme teknikleri öğrencileri derse karşı güdülemekte ve öğrencilerin derste aktif olmasını sağlamaktadır. 2. Öğrencilerin sözcük dağarcığını geliştirmede çağnşım, serbest yazma ve tamamlama çalışmalan, kullanılan klâsik tekniğe göre daha etkilidir. 3. Öğrencinin, öğrendiği bir kelimeyi yazılı anlatımda kullanması; öğrenilen sözcüğün zihinde daha kalıcı olmasını sağlamıştır.4. Bu tekniklerle güdülenen öğrenci, kendini daha iyi ifade edebilmekte, yazma uygulamasını zevkle yapmaktadır. 5. Sözcük dağarcığını anlayabilme ve bu birimleri kullanabilme gücüne öğrenci ilköğretim çağında başlamalıdır. VI