Vekayi Beç
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHTAP YILMAZ
Danışman: ERHAN AFYONCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılan Vekâyi-i Beç adlı eser, IV. Mehmed'in 22 Muharrem 1094 (10 Ocak 1683) İstanbul'dan hareketinden başlayarak Sadrazam Kara Mustafa Paşa`nın idam edildiği 25 Aralık'a kadar olan hadiseleri tasvirleyerek gün gün anlatan ve teşrifat defteri özelliği taşıyan bu eser 14 Eylül'e kadar gün gün yazılmış bu tarihten sonra da bozgunun sebepleri üzerinde durularak bir rapor özelliği göstermektedir. Bu bakımdan esere sonradan eklendiği anlaşılmaktadır. 1683 Viyana Seferi hakkındaki Türkçe günlüğün ?orijinal nüshası? bugüne kadar bulunamamıştır.Vekâyi-i Beç yani ?Viyana Olayları? adını taşıyan bu günlüğün iki kopyası bulunmaktadır.Her ikisinde de sık sık görülen kopya yanlışlıkları ve değişik imlası bir yana bırakılırsa metin bakımından uyarlılık gösterse de tamamen aynı değildir İki el yazmasından birincisi Topkapı Sarayı Revan Köşkü kitaplığında 1310 numaraya kayıtlı olan ve tarafımdan transkripsiyonu yapılan bu eserin sefer günlüğü olması sebebiyle pek özenle yazıldığı söylenemez.Eserde kendiliğinden imla yanlışlıkları, atlamalar, gereksiz tekrarlar ,silik yazılar mevcuttur. Birinci el yazmasının kopyası olduğu açıkça belli olan ikinci el yazması Londra British Museum'da 6647 numaraya kayıtlıdır ve el yazmasının 99 sayfalık ikinci yarısından ibarettir. Eser, yazarın adından söz etmeden başlar. Her defasında önce Hicri takvimine göre tarih yazılıp gerekli görüldüğünde özdeyiş niteliğinde bir ifadeyle önemli olaya işaret edilmektedir. Aynı şekilde yürüyüş esnasında konaklama yerleri ve yürüyüşün kaç saat sürdüğü kaydedildikten sonra da olayların tasvirine geçilmektedir. Eser II. Viyana kuşatması öncesi olayları, gelişimi ve kuşatma sonrası gelişmeleri tafsilatlı anlatması sebebiyle bu dönem hakkında bilgi edinmek isteyenler için birinci elden kaynak niteliğindedir. Ayrıca teşrifatçıbaşı tarafından kaleme alınmış bir eser olduğu ve teşrifat kayıtlarını ihtiva ettiği için teşrifat açısından son derece kıymetli bir eserdir