Fotoğrafta zaman ve anlatı, Paul Ricoeur'ün üçlü Mimesis'i odağında nan Goldin ve Jeff Wall örnekleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Fotoğraf Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA AKAŞ
Danışman: Bülent Ümit Erutku
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın öncelikli amacı fotografik nesnenin zamansal boyutlarını betimlemek ve Paul Ricœur'ün edebi metin ve anlatıların zamansal düzenlenişini açıklamak üzere önerdiği Üçlü Mimesis kavramının fotografik nesneye uyarlanabilirliğini sorgulamaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle zaman kavramının fotoğrafla doğrudan ilintili alanlarda, farklı yaklaşımlar içerisinde ele alınma biçimlerine değinilmiştir. Bilimde, felsefede ve sanatsal üretimlerde zamanın betimlenişi ve farklılık içeren tanımları kronolojik ve tematik düzlemlerde örneklerle ele alınmıştır. Sonrasında felsefeci Paul Ricœur'ün Zaman ve Anlatı başlıklı yapıtında, sosyal bilimlerle, özellikle yazınsal ve tarihsel anlatıların yapısıyla doğrudan bağlantı kurarak kurgulamaya çalıştığı "zamanı öyküleme yoluyla biçimlendirme" önerisi ele alınmıştır. Kurgusal ve tarihsel metinlerin çözümlemesi için üçlü bir mimetik yapı kuran bu kavrayışın belgesel ya da kurgusal fotografik nesneyi analiz etmek üzere kullanılabileceği savından hareketle, fotoğrafın bu mercekte ele alınamayacağını öne süren ve yine bu mercekte analiz edilebileceğini savlayan karşıt kuramlar tartışılmıştır. Bu kuramları çarpıştıran bir değerlendirmenin ardından, fotoğrafın bir metnin, bir anlatının, bir öykünün zamansallığını edinebileceği fikrine varılmıştır. Fotoğrafın bir anlatının zamansallığını edinebileceği tezini doğrulamak üzere, Paul Ricœur'ün önerdiği Üçlü Mimesis yapısı odağında Nan Goldin'in belgesel ve Jeff Wall'un kurgusal üretimleri incelenmiştir. Böylelikle fotoğrafın gerçeğin doğrudan ve nesnel bir karşılığı olmadığı, kodlanmış bir mesaj, üslup içeren bir temsil, öznelliğin ifadesini belgede de, kurguda da taşıyan bir metin olarak okunabileceği, bir anlatının zamansallığını edinebileceği fikri savunulmuştur.