Tarihte Ahıska Türkleri 'Garibim Gurbetlerde'

---

Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Film Tasarımı Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜSTEM ŞAKİROV

Danışman: SEMİR ASLANYÜREK

Özet:

ÖZET Ahıska Türkiye'nin kuzeydoğu sınırında, Gürcistan'a bağlı bir bölgenin tarihi merkezidir. Ahıska ve çevresi aynı zaman da çok eski bir Türklük bölgesidir. Tarihi kaynaklan, milattan önce ki çağlarda da buralardaki Türk varlığından haber vermektedir. Ahıska, Dede Korkut Kitabında Ak-Sıka /Ak - Kale ; 481 yılında Aksega adıyla anılan eski Oğuzlar beldesidir. Ahıska, Adığön, Aspinza, Ahılkelek ve Bogdanovka gibi önemli yerleşim birimleri ile iki yüzden fazla köyün merkezi olan Ahıska şehri Türkiye sınırına 15 km mesafede bulunmaktadır. XII yüzyılın başlarında kuzeyden gelen Kıpçaklar da Yukarı Kür ve Çoruh boylarında yerleştiler. Uzun yıllar Gürcistan ordu ve devlet yönetiminde önemli fonksiyonlar icra eden Kıpçaklı Atabek sülalesi 1267 yılında bugün Posof ta bulunan Çaksu'da Kıpçak Ortodoks Atabek Hükümetini kurarak bu bölgenin hakimi oldu. Atabek Hükümeti 310 yıl yaşamış Anadolu'nun en uzun ömürlü Türk beyliğidir. Bu bölge 1578 yılında Osmanlı ülkesine katildi. Ahmediye Medresesi o dönemin tarihi mirasıdır. 250 yıllık Ahıska Beylerbeyliği (1578-1828). 1828 yılı savaşlarında Rusların eline geçti. O günden bu güne kadar bölgenin tarihi bir türlü gülmedi, esaretten esarete sürüklendi.1940' lı yıllar Sovyetler Birliği'nin savaş yıllan idi. Stalin yönetimi, Ahıska Türklerinin eli silah tutanlarını cepheye götürdü. Köylerde ve kasabalarda yaşayan halkı da, bir kış günü insanlık dışı kararla ve insanlık dışı metotlarla yerlerinden sökerek Orta Asya ülkelerine sürdü. Yıllarca kamp hayatı yaşayan Ahıska Türkleri kamp hayalından sonra da sürgünden kurtulamadı, uzun mücadelelerine rağmen vatanlarına dönemediler. Sürgün Ahıska Türkleri Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan başta olmak üzere eski Sovyetler Birliği muhtelif bölgelerinde yaşamaktaydılar. 1989 yılında Özbekistan' m Fergane vadesinde çıkan olaylarda da büyük kayıplar verdiler. Ahıskalılar, yeni sürgünler yaşadılar ve uçsuz bucaksız Rusya Federasyonu topraklarının değişik yerleşim birimlerinde hayat mücadelesi vermek zorunda kaldılar. Türk kamuoyu günümüzde de aynı durumda olan bu insanları yeteri kadar tanımamaktadır. VI