Multitravma ve spesifik beden yaralanmalarında hastanın prognozunu öngördüren travma skorlarıyla laktat klerensinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERHAN ALTUNBAŞ
Danışman: HALDUN AKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Travma, genç nüfus için en önemli ölüm nedenlerindendir. Bu çalışmadaki amacımız, acil servise başvuran multitravma ve spesifik beden yaralanmalı hastalarda hastanın prognozunu öngördüren travma skorlarıyla (GAP, RTS, EMTRAS, VİEWS) laktat klerensi arasındaki ilişki ve uyum karşılaştırılarak laktat klerensinin bu amaçla kullanımının değerliliğinin incelenmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 18 yaş ve üstü acil servise travma şikayeti ile başvuran ve onam veren hastalar dahil edildi. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, travma mekanizması ve lokalizasyonu), skorların hesaplamasında kullanılacak vitalleri (kardiyak tepe atımı, kan basıncı, ateş, periferik oksijen satürasyonu, solunum sayısı) ve Glasgow Koma Skoru kayıt altına alındı. Başvuru anı ve 2. saat kan laktat düzeyleri ölçüldü. Travma skorları ve laktat klerensleri hesaplanarak ROC eğrileri çizildi ve EAA'lar hesaplandı. T-test kullanılarak p değerleri hesaplandı. BULGULAR: Çalışmaya 236 dahil edildi. 36 hasta laboratuvar sonuçlarında ve vital bulgu takibindeki eksikliklerden dolayı çalışmadan çıkarılmıştır. 200 hastanın 165'i erkek (%82,5), 35'i kadındır (%17,5). Hastaların yaş ortalaması 36,28 ± 16,16 (%95 GA: 34,03 - 38,53)'dır. Toplamda 7 hasta ölmüştür. Yaşayan hastaların ortalama laktat klerensi 17,76±36,87 ,ölen hastaların ortalama laktat klerensi -8,95±34,60 olup aralarındaki fark istatiktiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.(p=0,061). ROC eğrileri çizilip klinik değerlilikleri hesaplanan travma skorlarından VIEWS-L,VIEWS ve EMTRAS 'in mortaliteyi göstermede en başarılı skorlar olduğu görülmüştür. [ EAA'lar sırasıyla 0.981±0,011 (%95 GA 0,952 – 0,995), 0,975±0,013(%95 GA 0,942 – 0,992) 0,975±0,013(%95 GA 0,942 – 0,992) ] Bununla beraber 2. Saat ölçülen laktat değerinin de mortaliteyle güçlü bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. [EEA;0,982±0,013 (0,920 – 0,981)]. SONUÇ: Mortalite ve prognozu öngörmede her ne kadar VIEWS-L,VIEWS ve EMTRAS skorları öne çıksada 0. ve 2. Saat laktat değeri ile laktat klerensi iyi bir prognostik faktör ve tedavi planlamasında iyi bir yol gösterici olarak klinik uygulamada kullanılabilir. ANAHTAR KELİMELER: Acil servis, travma skorlama sistemleri, laktat, laktat klerensi.