Balıkesir kitâbeleri ve mezar taşları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDAL ELMAS
Danışman: Abdülhamit Tüfekçioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkler'in M.1071 Malazgirt zaferinin akabinde Anadolu Türk ve İslamlaşmaya başlamıştır. Anadolu içlerine ve uç noktalarına başlayan göç hareketlerinin ne yoğun olarak yaşandığı bölgelerden birisi de Batı Anadolu topraklarıdır. Karesi Beyliği Selçuklular döneminde başlayan ilişkileri giderek artırmış, göçleri devam ettirmiş ve bölge mâmur edilerek Türkleşmesi sağlanmıştır. Yaşanan bu tarihi süreç çeşitli siyasi ve demografik değişimlere uğrayarak günümüze kadar gelmiştir. Karesi Beyliğinin 14.yy. ilk çeyreğinde Osmanlı yönetimi altına girmesinden, Cumhuriyetin kuruluşuna kadar ki olan süreçte bölgede Osmanlı hakimiyeti devam etmiştir. Beyliğin merkezi olan Balıkesir'de yaşanan bu değişimlerin izlerini günümüze kadar üzerinde korumuştur. Çalışmamızın temelini Türk-İslam dönemi yazı varlığının Balıkesir'deki durumudur. Balıkesir merkez ve çevresinde yer alan yapı kitâbeleri ve mezar taşları üzerinde yer alan yazılar başlıca çalışma alanımız olmuştur. Ancak bölgede yaşanan M.1898 depremi ve sonrasındaki yaşanan süreçte yaşanan olumsuz durumlar sonrası bir çok eser günümüze ulaşamamıştır.Yapılan saha taramaları sonrası üzerinde kitâbesi bulunan yapılar, sadece kitâbesi günümüze ulaşan yapılar ve mezar taşlarının tespiti yapılmıştır. Tespit edilen yazıtlar kayıt altına alınarak yazı sanatı, içerik, tipolojik özellikler gibi bir çok unsur göz önüne alınarak katalog oluşturulmuştur. Kataloğa dahil edilen örnekler tipoloji, yazı seviyesi ve içeriği bakımından değerlendirilmiştir. Yapılan bu çalışma ile Balıkesir Kitâbeleri ve Mezar Taşları adlı çalışmamızla bölgedeki Türk-İslam dönem yazı varlığı ortaya konmaya çalışılmıştır.