Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi'nde yetişen bazı soğanlı bitkiler üzerinde palinolojik araştırmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERCAN UZUN
Danışman: Filiz Vardar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, dünyanın en zengin biyolojik çeşitliliğine sahip ülkelerinden biridir. Bu çeşitlilik içinde endemik bitkiler hem temel bilim araştırmalarında hem de tarih, kültür gibi alanlarda yer edinmiştir. Marmara Bölgesi de Asya ve Avrupa kıtaları arasındaki coğrafi yeri ile çok fazla endemik türü barındırmaktadır. Bunlar arasında soğanlı bitkiler ise önemli bir yer tutmaktadır. Tez çalışmamızda sistematik açıdan bazı durumlarda familyaları ile ilgili karmaşa yaşanan ve ekonomik öneme sahip bazı soğanlı bitkilerin morfolojik verilerine katkı sağlamak amacıyla palinolojik çalışmalar gerçekleştirdik. Bu amaçla, NGBB Soğanlı Bitkiler Koleksiyonundan toplanan Amaryllidaceae, Asparagaceae, Iridaceae, Liliaceae ve Primulaceae familyalarına ait 26 tanesi endemik toplam 74 adet taksona ait polenleri toplandı. Woodehouse yöntemi kullanılarak incelenen polen tanelerinin polar-ekvatoral çap ölçümleri, por-kolpus sayıları ve yüzey ornamentasyonları belirlendi. Elde ettiğimiz verilere göre polenlerin şekilleri ağırlıklı olarak oblat veya suboblattır. İncelediğimiz cinsler arasında sadece Cyclamen ve Crocus taksonlarında polen şekilleri sferoidaldır. Iris cinsine ait taksonların büyük polenleri dışında diğer tüm polenler küçük veya orta boyutludur. Polarite açısından incelendiğinde yine Cyclamen ve Crocus taksonları izopolar, diğer tüm örnekler heteropolardır. Cyclamen cinsine ait polenler kolporat, Crocus cinsine ait polenler spiral apertüre sahipken diğer tüm taksonlar tek sulkuslu apertüre sahiptir. Bu palinolojik çalışmalar ile elde ettiğimiz ışık mikroskobu verilerinin, Türkiye'deki ülkemizin biyolojik çeşitliliğin ve özellikle soğanlı bitkilerin morfolojik özelliklerinin aydınlatılması için polen atlasının ve anahtarının oluşturulmasına da katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Polen, Soğanlı Bitkiler, Wodehouse yöntemi, Endemik, Marmara