The relation of blue collar homesickness and loneliness with altruism, conscientiousness and performance: The moderating effect of relatives' presence
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme (İngilizce) Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FATMA CEYDA SÜER
Danışman: Ayşe Alev Torun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, daha önce üzerinde yeterince çalışılmamış bir insan kaynakları ve gurbet konusu olan ev özlemi üzerinde durmaktadır. Bu tezde mavi yakalı çalışanların ev özlemi durumlarının olumsuz yönleri incelenerek literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Olumsuz etkiler; mavi yakalı çalışanların sağlık, mutluluk ve performanslarına zarar vermekte, hem psikolojik hem de fizyolojik yıkım ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, bu tezin amacı ev özlemi ve iş yerinde yalnızlık olgularını ve bu olguların sonuçlarını araştırmaktır. Literatürde, daha çok ev özlemi ve yalnızlık duygularının ailelerinden uzakta okuyan öğrenciler üzerinde yaratmış olduğu olumsuz durumlardan ve bu olumsuz durumların öğrencilerin psikolojik ve sosyal refahlarını ne kadar zarara uğrattığından bahsedilmiştir. Mavi yakalı çalışanlar ile ilgili çalışmaların ise yetersiz olduğu görülmüştür. Daha önce üzerinde çalışılmamış olan mavi yakalı çalışanların ev özlemi ve yalnızlık olgularının incelenmesinin, işgörenlerin olumsuz duygular ile nasıl başa çıkabilecekleri ve işverenlerin gurbetçi çalışanlara yaptıkları yatırımların bu tür olumsuz duygular karşısında uğrayabileceği zararları nasıl en aza indirgeyebilecekleri konusunda hem literatüre hem de sektöre katkı sağlayacağının düşünülmesinden dolayı tez konusuna karar verilmiştir. Çalışma, genel merkezi ve şantiyeleri İstanbul'da bulunan ve mavi yakalı çalışanların çoğunluğunun şehir dışından gurbetçi olarak geldiği bir elektrik taahhüt firmasında yapılmıştır. İlk bölümde araştırma modelinde yer alan ev özlemi, yalnızlık, çalışan tarafından değerlendirilen performans ve örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarından olan yardımseverlik davranışı ve yüksek görev bilinci kavramları tanımlanmış ve bu kavramlar arasındaki ilişkilere yer verilmiştir. Takip eden bölümlerde, 150 katılımcıdan toplanan veriler değerlendirilmeye alınmıştır. Elde edilen sonuçlar, ev özlemi ve yalnızlık algıları arasında pozitif bir ilişkiyi ortaya koymuştur. Yalnızlık algısının performans, yüksek görev bilinci ve yardımseverlik davranışını negatif olarak anlamlı bir şekilde açıkladığı ancak ev özleminin performans, yüksek görev bilinci ve yardımseverlik davranışına kısmi olarak negatif katkıda bulunduğu görülmüştür. Şantiyede çalışanın bir yakınının bulunması durumunun şartlı değişken olarak modele kısmi katkı sağladığı ortaya çıkmıştır. Çalışanın bir yakınının bulunması durumunun sadece ev özlemi alt boyutlarından "işe alışamama" ve örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarından "yüksek görev bilinci" arasındaki ilişkide şartlı değişken olarak katkısı bulunmuştur. Bu çalışmada ulaşılan sonuçların işletmelerde çalışanlara yönelik düzenlenecek girişimler için ve gelecekte yapılacak araştırmalar için ışık tutması umulmaktadır.