Okul öncesi çocuklar için psikolojik dayanıklılık programının 5 yaş çocuklarının sosyal becerilerine ve problem davranışına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ÖZGE ÜNSAL

Danışman: Gülden Uyanık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada Okul Öncesi Çocuklar İçin Psikolojik Dayanıklılık Programı (OÇPDP)'nın 5 yaş çocuklarının sosyal becerilerine ve problem davranışına etkililiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. OÇPDP Baum ve Anchor tarafından 2007 yılında geliştirilen Okul Öncesi Çocuklar için Psikolojik Dayanıklılığın Yapılandırılması Programı'ndan Türkçe'ye uyarlanmıştır Araştrırmada veri toplama araçları olarak Avcıoğlu (2007) tarafından geliştirilen "Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği, Merril (1994) tarafından geliştirilen Özbey (2009)'da Türkçeye uyarlanan "Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği Problem Davranışlar Alt Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılı ikinci yarıyılında Marmara Üniversitesi Prof. Dr. Ayla Oktay Okul Öncesi Eğitim Uygulama Birimi'nde eğitim gören 9'u kontrol, 9'u deney 18 çocuk; Semiha Şakir Çocuk Yuvası'nda eğitim gören 12'si kontrol, 11'i deney 23 çocuk; Münevver Şefik Fergar İlkokulu Anasınıfı'nda eğitim gören 10'u kontrol, 16'sı deney 26; olmak üzere 5 yaş grubunda toplam 67 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada deney ve kontrol gruplarının öntestleri çocukların her biri programa başlamadan önce öğretmenler tarafından uygulanmıştır. Okul Öncesi Çocuklar İçin Psikolojik Dayanıklılık Programı (OÇPDP) araştırmacının kendisi tarafından 12 hafta süresince haftada iki gün deney grubuna günlük program içerisinde 30 dakika süre ile uygulanmıştır. Kontrol grubu çocukları herhangi bir eğitim almamıştır. Program sonunda ölçekler deney ve kontrol gruplarına tekrar uygulanarak alınan sonuçlar karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu bulgular deney grubunda OÇPDP'ına dahil edilen çocukların herhangi bir özel eğitim almayan çocuklara oranla daha yüksek puanlar aldığını göstermiştir. Bir başka deyişle deney grubundaki çocukların kendini sözel olarak ifade edebilme gibi sosyal becerilerinin arttığı, dışa yönelim, içe yönelim gibi problem davranışlarının azaldığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak Okul Öncesi Çocuklar İçin Psikolojik Dayanıklılık Programı (OÇPDP) çocukların problem davranışları ve sosyal becerileri üzerinde etkili olduğu bulunmuştur.