THE EXAMINATION OF THE RELATIONS OF PERCEIVED WORKPLACE SPIRITUALITY AND SOCIAL SUPPORT WITH EMPLOYEES' POST-TRAUMATIC STRESS DISORDER: THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL RESILIENCE

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme (İngilizce) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALİCAN AKÜLGER

Danışman: Seçil Bülbül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zaman içerisinde değişen çalışan algısı, örgütlerin, çalışanlarının psikolojik ihtiyaçlarının karşılanmasında katkıda bulunmasının birçok olumlu kazanımlara yol açacağını öngörmekte ve örgütler de bu konuyla ilgili araştırmalara dayanarak bunlara daha fazla önem vermektedirler. Akademik açıdan bakıldığında da iş yeri maneviyatı ve algılanan örgütsel destek gibi daha çok çalışanların manevi yanlarını tatmin etmeye yarayan konular her geçen gün daha fazla araştırılmıştır. Bu çalışmada ise psikoloji biliminde ruhsal bozukluk kategorisinde yer alan, ancak örgütsel düzeyde pek fazla araştırılmayan travma sonrası stres bozukluğunun incelenmesi ve negatif etkisini örgütsel düzeyde düşürebilecek alternatifler sunulması amaçlanmıştır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi kapsamında, işyeri maneviyatı ve travma sonrası stres bozukluğu ile algılanan örgütsel destek ve travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişki incelenmiştir. Daha sonra, kişilerin psikolojik dayanıklılık seviyelerinin iki modeldeki düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırma modelinde yer alan ve değişkenler arasındaki ilişkilerin test edilmesi için tanımlayıcı ve kesitsel türde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, Türkiye'deki beyaz yakalı çalışanlar olup, örneklem grubu araştırma-geliştirme, banka-finans, pazarlama-reklam, satış, eğitim gibi sektörlerden oluşmaktadır. Ocak 2021-Nisan 2021 tarihleri arasında anket yöntemi ile 253 çalışandan veri toplanmıştır. Katılımcılara uygulanan anket formunda, demografik bilgileri ölçen sorular, daha önceki araştırmalarda güvenilirliği ve geçerliliği test edilmiş olan algılanan örgütsel destek, iş yeri maneviyatı, travma sonrası stres bozukluğu ve psikolojik dayanıklılık ile ilgili ölçekler yer almıştır. Elde edilen bulgular çeşitli analizlere tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda ortaya çıkan araştırma sonuçlarına göre, işyeri maneviyatı ve travma sonrası stres bozukluğu arasında negatif yönde bir ilişki görülmüştür (r= -.263, p< .01). Aynı zamanda, algılanan örgütsel destek ile travma sonrası stres bozukluğu arasında da negatif yönde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır (r= -.297, p< .01). Yapılan hipotez testlerinin ardından, araştırmaya katılan kişilerin demografik bilgilerine göre değişkenler açısından farklılaşmalarının olup olmadığı karşılaştırma analizleriyle değerlendirilmiştir. Bu nedenle, katılımcıların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve iş deneyimi arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla t- testleri ve ANOVA testleri uygulanmış, katılımcıların farklılık gösterdiği konular değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda araştırmanın kuramsal ve uygulamaya yönelik katkıları ele alınmış, sınırlılıklar ve öneriler sunulmuştur.