Gregorius Magnus ve roma Katolik Kilisesi'ndeki yeri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA FURKAN DİNLEYİCİ

Danışman: İsmail Taşpınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihte yalnızca birkaç papa için kullanılan Magnus (Büyük/Yüce) unvanın sahiplerinden biri olan Papa I. Gregorius (ö. 604), Roma Katolik Kilisesi'nin en önemli isimleri arasında yer almakta ve Orta Çağ Avrupası'nın kurucularından biri olarak kabul edilmektedir. Papa I. Gregorius'u bu derece önemli kılan hususların neler olduğunun incelendiği bu çalışmada, üç temel hususun öne çıktığı söylenebilir. Birincisi, Gregorius'un yazmış olduğu eserler ve mektuplardır. Yaşadığı dönemdeki diğer papalarla kıyaslandığında oldukça üretken bir yazar olan Gregorius'un eserleri, Orta Çağ Hıristiyan literatürünü önemli ölçüde etkilemiştir. Bu eserlerde ahlak üzerine yapılan vurgu Hıristiyan toplumların yaşantısında kalıcı dönüşümler meydana gelmesine de katkı sağlamıştır. İkincisi, Kilise içinde ve manastır hayatında yapmış olduğu düzenlemelerdir. Tarihteki ilk keşiş papa olan Gregorius, manastırlara ve keşişlere özel bir ilgi göstermiş ve daha önce yapılmayan bir işi gerçekleştirerek keşişleri Roma Katolik Kilisesi'ne entegre etmeye çalışmıştır. Üçüncüsü ise Gregorius'un papalık süresi boyunca kurmuş olduğu siyasi ilişkilerdir. Batı Roma İmparatorluğu'nun 476 yılında yıkılmasının ardından Avrupa'da meydana gelen ve bir asırdan fazla bir süredir devam eden otorite boşluğu Gregorius tarafından Papalık aracılığıyla doldurulmak istenmiştir. Bu nedenle Gregorius yalnızca bir piskopos gibi davranmamış aynı zamanda bir siyasi liderin yapması gereken görevleri de üstlenerek hareket etmiştir. Bu bağlamda Gregorius, otorite ve düzeni sağlamak adına gerek yazmış olduğu eserlerde gerek kilise içerisinde yapmış olduğu düzenlemelerde gerekse kurmuş olduğu siyasi ilişkilerde daima Roma Katolik Kilisesi'nin üstünlüğünü ve otoritesini savunmuştur. Dile getirdiği argümanların tamamını Roma Katolik Kilisesi için benimsemiş olduğu vizyona uygun bir forma sokarak muhataplarına aktarmıştır.