AK Parti iktidarı döneminde tarih yazımı ve muhafazakâr ideolojinin yeniden üretiminde ideolojik aygıt olarak "Derin Tarih" dergisi (2012-2020)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAREN NAKIŞ

Danışman: Melih Çoban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2002 yılında iktidara gelen ve kendisini "muhafazakar demokrat" olarak adlandıran AK Parti'nin hedeflerinden biri "Yeni Türkiye" idealini hayata geçirmektir. Bu ideal doğrultusunda, yeni bir geleceğin kurulması için geçmişin de yeniden şekillendirilmesi gerektiğinin farkında olan AK Parti, çeşitli ideolojik aygıtlar aracılığıyla mevcut resmi tarihi değiştirip "yeni bir tarih yazma"yı arzulamaktadır. Bu tez, AK Parti iktidarı döneminde tarih yazımı ve muhafazakar ideolojinin yeniden üretiminde Derin Tarih dergisinin rolünü incelemektedir. Egemen sınıfların hegemonyalarını kurmak ve korumak, ideolojilerini topluma benimsetmek için çeşitli araçlara gereksinimleri vardır. Louis Althusser tarafından bu araçlar "devletin ideolojik aygıtları" olarak adlandırılmıştır. Bir kitle iletişim aracı olarak Derin Tarih dergisi de devletin ideolojik aygıtlarına örnek teşkil etmesi açısından önemlidir. Albayrak Grubu bünyesinde bulunan ve aylık periyotlarda çıkan Derin Tarih dergisi, AK Parti'nin dayandığı muhafazakar ideolojinin bir tür taşıyıcısı ve aktarıcısıdır. Dergi, resmi tarihi ideolojik çarpıtmalarla dolu olduğu gerekçesi ile eleştirerek reddetmektedir. Kemalist tarih anlatısına karşı yoğun bir İslamcılık ve Osmanlıcılık anlatısına yer veren dergi, mevcut iktidarın güncel politikalarına tarihsel bir meşruiyet sağlama işlevi de görmektedir. Derginin işlevi ve ideolojik karakterini ortaya koymak amacıyla 2012-2020 yılları arasında çıkan tüm sayıları doküman ve metin analizi tekniği ile incelenmiştir.