Çağdaş Türk Plastik Sanatları'nda mekan olgusu ve kırılma noktaları
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU AYAN ERGEN
Danışman: DEVABİL KARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:?Sanat başından beri, başlayalı beri çok değişik evrelerden geçmiş ve her zaman yaşamın tanıklığını üstlenmiş, bir başka söyleyişiyle ?sanatçının kendini tanıma ve tanımlama çabasının yanında- insanı tanıma ve tanımlama uğraşı görünümünde olmuştur.?Tarihsel, toplumsal, düşünsel, kültürel, ekonomik ve benzer etkenlerin biçimlendirdiği ve anlamlandırdığı sanat yapıtının plastik yapısının belirleyicileri estetik biçimler ve kavramlardır. Geniş bir boyutta ele alındığında mekan kavramı da bu kavramlardan bir tanesi olarak öne çıkar.Mekan en dar anlamıyla ?içinde yaşanılan yer, fiziksel ortam; uzay, feza? anlamlarını içerir. Bununla birlikte ?mekan algısı? taşıdığı fiziksel ve kültürel boyutlar açısından farklı farklıdır.Konuya plastik sanatlar açısından yaklaşıldığında, mekanın derinlik ya da Fransızca'dan gelen bir terim olan espas (espace) kavramıyla çoğu zaman yan yana ele alındığı ve form-fon ilişkisi bağlamında değerlendirildiği görülür.Bizim burada eser-metin çalışmamızla ilgili olarak ele aldığımız ve irdelediğimiz yanıyla mekan, resim ve heykel türü plastik sanat ürünlerinde yansıtma ve yanılsama sorunsalına görsel ve düşünsel açıdan nasıl yaklaşıldığı ile ilgilidir.Üç boyutlu bir nitelik taşıyan, yani maddesi ve mekanı somut olan heykelin yanında somut madde ve somut mekandan yoksun, sadece madde ve mekan yanılsamasına dayalı bir üretim biçimi olan resim sanatının yan yana ve birlikte ele alınıp değerlendirilmesi, hem zaman dizinsel (kronolojik) süreç yönünden, hem de sonuç açısından oldukça karmaşık bir yapı ortaya koyar. Böylesi bir bakış açısı ve yaklaşımla yola çıkanlar sonuçta, Doğal Mekan, Kurgusal Mekan, Yansıtmacı Mekan, Parçalanmış Mekan, Çizgisel Mekan, Uzamsal/Derinliksi Mekan, Yüzeysel mekan, Kuşbakışı Mekan, Soyut Mekan, Kozmik Mekan ve Kavramsal Mekan gibi farklı Mekan türlerinin var olduğunu belirlemişlerdir.Bu noktadan yola çıkarak ?Çağdaş Türk Plastik Sanatlarında Mekan Olgusu ve Kırılma Noktaları? konulu bu eser-metin çalışmasına, zamandizinsel bir yaklaşıma bağlı belli bir plan ve program dahilinde yaklaşılmış; sırasıyla, önce mekan kavramına değinilmiş , daha sonra sanat tarihi içerisinde plastik sanatlarda mekan olgusu ile ilgili gelişmeler araştırılmış ve kırılma noktaları saptanmıştır. Son olarak da asıl konuya gelinerek ?mekan?ın Türk Plastik Sanatlarındaki kullanımı ve güncel sanattaki durumu ele alınmıştır. Buna göre, önce resim ve heykelin daha sonra ise sınırları geçişken farklı sanatların bir araya gelerek oluşturdukları Güncel Sanat türlerinin Türk Plastik sanatlarında nasıl yansıma bulduğuna ve farklı sanatsal üretimlerin ortaya çıkmasındaki rolüne değinilmiştir.Anahtar Kelimeler: Çağdaş, Türk, Plastik Sanatlar, Mekan, Kırılma Noktası