Yoğun bakım hastalarında iki banyo yönteminin yaşam bulguları ve oksijen satürasyonu üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA ULUDAĞ

Danışman: Bilgi Gülseven Karabacak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma yoğun bakım hastalarında silme ve duş şeklindeki banyo yöntemlerinin yaşam bulguları ve oksijen satürasyonu üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yarı deneysel olarak yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırmada Eylül-Kasım 2019 tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan bir devlet hastanesinin yoğun bakım ünitesinde yatan 71 hastaya 24 saat arayla bir kez silme ve duş banyosu uygulandı. Verilerinin toplanmasında Hasta Bilgi Formu ve yaşam bulguları (vücut sıcaklığı, nabız, kan basıncı, solunum sayısı) ve oksijen satürasyonunun kaydedildiği Hasta Takip Formu kullanıldı. Yaşam bulguları banyodan önce, hemen sonra ve 30 dk sonra ölçüldü. Verilerin anlizinde, tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi, varyans analizi, Bonferroni testi, t testi, Wilcoxon signed-ranks testi kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 74,3 yıl, yatış süreleri ortalama 15,2 gün, %50,7'si kadın ve %44'ü mekanik ventilatöre bağlıydı. Hastalara uygulanan her iki banyo yönteminde de vücut sıcaklığında banyo öncesine göre banyodan hemen sonrasındaki düşme ve banyodan hemen sonraya göre 30 dk sonraki artma istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,01). Silme banyodan hemen sonra sistolik kan basıncında yükselme, oksijen satürasyonunda düşme saptandı (p<0,05). Duş banyodan hemen sonra nabız ortalamalarında (p<0,01) ve solunum sayısındaki artış anlamlı bulundu (p<0,05). Silme banyo ile kıyaslandığında duş banyo yönteminde banyo öncesine göre banyodan hemen sonra ve 30 dk sonrasındaki vücut sıcaklığındaki düşme daha fazlaydı (p<0,05). Duş banyo yönteminde, banyodan hemen sonrasına göre banyodan 30 dk sonraki nabız değerindeki düşme silme banyoya göre daha fazlaydı (p<0,05). Sonuç: Yoğun bakımlarda uygulanan silme ve duş banyo yöntemlerinin vücut sıcaklığını anlamlı derecede düşürdüğü, nabız, sistolik ve diyastolik kan basıncı, solunum sayısı ve oksijen satürasyonunda kritik düzeyde olmayan geçiçi değişikliklere sebep olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım, banyolar, yaşam bulguları, hemşirelik