Tükenmişlik, iş stresi ve duygusal zekâ arasındaki ilişki: Akademisyenler üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE KARAKAYA
Danışman: ESRA DİNÇ ELMALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tükenmişlik örgütsel ve sosyal yapılarda güncelliğini koruyarak üzerinde çalışılmaya devam edilen bir kavramdır. Tükenmişliğin bireylerde farklı seviye ve boyutlarda görülmesi bireylerin davranışlarını, iş yapış biçimlerini ve ilişki kurabilme yeteneklerini etkilemektedir. Çalışmada, adı tükenmişlik kavramı ile sık sık birlikte anılan iş stresi kavramına da yer verilerek bunların birbirleri üzerindeki artırıcı, azaltıcı, dengeleyici vb. gibi etkileri incelenmiştir. Kontrol altına alınmadığı durumlarda bireyin çalışma, aile ve sosyal yaşantısına olumsuz etkileri olabilecek bu kavramları dengede tutabilmek de bireyin sahip olduğu zekâ türü ile doğrudan ilişkilidir. Burada önem kazanan duygusal zekâ kavramının bireyin sahip olduğu duygularını aklının ışığında nasıl yönlendirdiği üzerinde durması olmuştur. İnsanlar küreselleşen dünya koşulları ile birlikte her geçen gün daha fazla çalışmak ve kazanmak zorunda olduklarını düşünür ve hissederler. Bir bakıma hayatta kalabilmek için çalışmak zorunda olan insan bunu yaparken çeşitli sorun, stres yaratan olay ve çözülmesi gereken problemle karşılaşır. Bunların üstesinden gelebilmek için sahip olduğu iç sermayesini yerinde ve verimli kullanmak zorundadır. Bu yapılmadığı takdirde küçük streslerle baş gösteren olay ve durumlar bireyi tükenmişliğin ileriki boyutlarına kadar sürükleyebilir. İç sermaye olarak adlandırdığımız donanımlar sağduyulu bir insanın karakteristik özellikleri üzerinden de yorumlanabilir. Tez çalışmamızda bu materyalleri duygusal zekâ başlığı altında toplamış bulunmaktayız. Bireyin stresini ve tükenme durumunu fark edebilmesi, yönetebilmesi daha genel bir ifade ile tüm bu süreçleri kontrol edebilmesi için sadece zekâsına veya duygularına değil ikisine birden ihtiyaç duyduğu tezimizin temelini oluşturmaktadır. Birçok araştırmacının çalışmasına konu edindiği bu kavramların birbirleri ile etkileşim durumları ise bizim tezimize konu olmuştur. Bu tez çalışmasında veri toplama yöntemi olarak anket tekniğinden yararlanılmış, Türkiye'deki üniversitelerde görev yapan akademisyenlerin duygusal zekâ, iş stresi ve tükenmişlik düzeylerini ölçmek amaçlanmıştır. Aynı zamanda bu değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkileri de tezimize konu olmuştur. Özellikle duygusal zekânın ve stresin ayrı ayrı tükenmişlik üzerindeki etkileri çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Özel ve kamu olmak üzere Türkiye geneli yaklaşık 160.000 akademisyenin evren olarak seçildiği çalışmada farklı bölgelerden, farklı üniversite ve unvanlardan ankete katılım sağlanmıştır.