Özel eğitim öğretmenlerinin etik davranış, etik iklim ve tükenmişlik algılarını etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAFİYEGÜL GEDİKLİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Oktay Sarı

Eş Danışman: Onur Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Etik güncel kullanımlarda; aynı amaç etrafında toplanan bir zümrenin, birbirlerine ve hizmet verdikleri topluma karşı ortak bir tutuma sahip olmaları adına düzenlenen ilkeler olarak tanımlanmaktadır. Özel eğitim, etik ilkelerin hassasiyetle benimsenmesi ve uygulanması gereken alanlardan biridir. Son yıllarda Türkiye'de özel eğitimde etik üzerine çalışmaların sayısı artmaktadır. Ancak güncel alanyazın tarandığında, Türkiye'de özel eğitim öğretmenlerinin etik ve etik dışı mesleki davranışları ile ilişkili faktörlerin belirlenmesini içeren az sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Mevcut çalışma alanyazındaki bu açığı gidermek amacıyla özel eğitim öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri, görev yaptıkları örgüte ilişkin etik iklim algıları ve kendi mesleki etik davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek için planlanmıştır. Çalışmanın evrenini İstanbul ilindeki özel eğitim okullarında ve rehberlik araştırma merkezlerinde görev yapan özel eğitim öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu evreni temsil etmek için iki aşamalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak; özel eğitim uygulama okullarından, özel eğitim meslek okulundan ve rehberlik araştırma merkezlerinden 450 özel eğitim öğretmeni belirlenecek ve çalışmada katılımcı olarak yer almıştır. Çalışmada öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri, görev yaptıkları örgüte ilişkin etik iklim algıları ve kendi mesleki etik davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek için ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları yurt dışı ve Türkiye alanyazındaki değerlendirmeler ışığında tartışılmıştır.