Investigating the relations of psychological contract, organizational transparency and leader-member exchange with employee performance behaviors


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme (İngilizce) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÇİĞDEM ÜÇLER

Danışman: Seçil Taştan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, konaklama sektöründe, şehir otellerinde görev yapan çalışanların performans davranışlarına odaklanmaktır. Çalışanların performans davranışları her zaman bireysel, yönetsel ve örgütsel düzeyler üzerindeki etkileriyle literatürdeki ana konular arasında yer almıştır. Dolayısıyla, organizasyonların yönetimleri de daima çalışanların performans davranışlarını arttırma yollarını aramaktadırlar. Bu çerçevede, öncelikle çalışan performans davranışlarının öncülleri ve sonuçlarına odaklanarak derinlemesine bir literatür araştırması yapılmıştır. Daha sonra, özellikle servis ve konaklama sektörü çalışmaları incelenmiştir. Ardından, konaklama sektöründe çalışanların performans davranışları ve işyerleri ile ilgili tutumlarına odaklanılarak kuramsal çerçeve geliştirilmiştir. Bu bağlamda, psikolojik sözleşme, örgütsel şeffaflık ve lider-üye etkileşimi ile çalışanların görev içi ve görev ötesi performans davranışları arasındaki ilişki üzerine çalışılmıştır. Ardından, örgütsel şeffaflık ile çalışanların performans davranışları arasındaki ilişkide, algılanan psikolojik güvenliğin aracılık rolü incelenmiştir. Sektörde yaşanan dalgalanmaların tetiklediği iş güvencesizliği algısı da otel sektöründeki en önemli konulardan biri olduğu için modelimize dahil edilmiştir. Son olarak, lider-üye etkileşimi ile çalışan performans davranışları arasında, iş güvencesizliğinin düzenleyici etkisi araştırılmıştır. Çalışma, İstanbul'da uluslararası lüks bir şehir otelinde gerçekleştirilmiştir. Otel, iyi bir marka imajına ve yüksek çalışan memnuniyetine sahip kurumsal bir organizasyondur. Otel, konaklama sektöründe uzun yıllardır devam eden operasyonu ile tanınmaktadır. Otelde, verilerin toplanmasında çoklu kaynak yaklaşımı kullanılmıştır. 221 çalışan, psikolojik sözleşme, örgütsel şeffaflık, lider-üye etkileşimi, psikolojik güvenlik ve iş güvencesizliği konularında anketleri tamamlamış, 21 yönetici ise, ilgili çalışanların görev içi ve görev ötesi performansları hakkındaki anketleri yanıtlamıştır. Çoklu kaynak veri toplama yaklaşımını kullanılarak verilerin iki farklı açıdan, ast ve üst olarak toplanması, verilerin daha güvenli olmasını sağlamıştır. Böylece, tek kaynak veri toplama yönteminden kaynaklanabilecek sapmalar azaltılmıştır. Araştırma anketlerinin toplanmasından sonra seri istatistiksel analizler yapılmıştır. Sonuç olarak, psikolojik sözleşme, örgütsel şeffaflık ve lider üye etkileşimi ile çalışanların görev içi ve görev ötesi davranışları arasındaki pozitif ilişkiyi kapsayan ilk altı hipotez anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, algılanan psikolojik güvenliğin, örgütsel şeffaflık ile çalışanların görev içi performans davranışları arasında tam aracılık rolü üstlendiği de tespit edilmiştir. Bununla birlikte, algılanan psikolojik güvenliğin, çalışanların örgütsel şeffaflık ve görev ötesi performans davranışlarına aracılık etmediği görülmüştür. Son olarak, analiz sonuçları, lider-üye etkileşimi ile çalışan performans davranışları arasında, iş güvencesizliğinin düzenleyici rolünü desteklememiştir. Bu sonuç ise, örnek oteldeki çalışanların düşük iş güvencesizliği algısı seviyeleri ile açıklanabilmektedir. Çalışmada ayrıca, araştırılan değişkenlere ilişkin ortalamalar, demografik değişkenlerden cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, iş ve şirket deneyimine göre, t-testleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, bu bulgulara dayanan anlamlı on dokuz farklılık, çalışmanın tartışma bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar ile, konaklama sektöründe, çalışan performans davranışlarının öncülleri ile ilgili bulgular elde edilmiş ve psikolojik sözleşme, örgütsel şeffaflık, lider-üye etkileşimi ve psikolojik güvenlik boyutlarının önemi vurgulanmıştır. Anahtar kelimeler: Görev içi performans davranışları, görev ötesi performans davranışları, psikolojik sözleşme, örgütsel şeffaflık, lider-üye etkileşimi, psikolojik güvenlik, iş güvencesizliği.