Cenȃbȋ Mustafa Efendi, Dürr-i Meknȗn ve Sırr-ı Masȗn (İnceleme ve çeviri metin vr:1b-107a)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL İBRAHİM TOPAL

Danışman: Mustafa Sabri Küçükaşcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cenȃbî Mustafa Efendi, Dürr-i Meknûn ve Sırr-ı Masûn adlı eserini Osmanlı Sultanı III. Muradʼın (ö.1595) isteği üzerine meydana getirmiştir. Eser, Hz. Peygamberʼin hayatından başlayarak III. Murad devri tarihini de içine alacak şekilde tertip edilmiştir. Kapsamı itibariyle Ortaçağ İslȃm tarihi ile ilgili değerli bilgiler ihtiva etmektedir. Tezimiz, söz konusu eserde Hulefâ-yi Râşidîn, Emevîler, Abbâsîler, Fȃtımîler, Haşîşiyye, Mekke ve Medine Şürefȃsı, İdrisîler, Hammȗdîler, Tabatabaîler, Garp Şürefȃsı ve Fas, Saffârîler, Sâmânîler, Gaznelîler, Gurlular, Ziyârîler ve Büveyhîlerin yer aldığı bölümlerden oluşmaktadır. Eserde, mezkûr devletler özet biçimde, hükümdar hükümdar işlenmiştir. İlaveten metin içerisinde sıklıkla başvurulmuş olan âyet ve hadîsler, Arapça-Farsça dua ve şiirler, o dönemlerde adlarından söz ettirmiş büyük âlimler ile içeriğin derinleştirildiği dikkat çekmektedir. Dürr-i Meknûn ve Sırr-ı Masûn, bu yönleriyle Ortaçağ İslâm dünyasının siyasî ve sosyal durumu hakkında çok zengin olmasa da genel hatlarıyla bir çerçeve çizmiştir.