Basic research ideology: The postwar consensus on fundamental research in the United States and the invention of national interests in academic science, 1945-1957

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TAHA ENES KURTULMUŞ

Danışman: Alim Arlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2. Dünya Savaşı sonrası dönem, bugün kavramsallaştırıldığı şekli ile bilim politikasının doğuşuna tanıklık etmiştir. Bu dönemde gelişen Amerikan bilim politikasının diğer uluslar tarafından bir standart olarak ele alınması, önemini daha da artırmaktadır. Bu tezde (1) ABD'deki savaş sonrası bilim politikasının şeklinin; üniversite sistemi, hükumet-bilim ilişkileri ve temel bilimin bir ekonomik teorisine dair birbiriyle uyumlu bir grup savdan oluşan 'temel bilim ideoloji'nin bir neticesi olduğunu ileri sürmekteyim. Bunun doğal neticeleri olarak ayrıca (2) başarılı ilk bilim politikası teşebbüsünün temel sebebinin 2. Dünya Savaşı olduğunu ve (3) üniversite-merkezli bilimde milli menfaatlerin olduğu fikrinin temel bilim ideolojisinin bir sonucu olduğunu savunmaktayım. Temel bilim ideolojisinin ana prensipleri bir savaş sonrası konsensusuna dönüşmüş; operasyonel uzantıları ise siyasi ve akademik grupların rekabetinde münazara ve müzakere edilmiştir. Bunu açıklarken bilim politikasının kendine özgü paradoksal mantığını göstermek üzere 'bürokratobilimsel alan' kavramını takdim etmekteyim. Bunları yerine getirmek üzere temel olarak Bourdieu'nün alan teorisini kullanmakta; alanların sınırlarının nasıl değiştiğine ve bunların sosyal yapıyı nasıl etkilediğine odaklanmaktayım. Tez, bu bakımdan Bourdieucü ilişkiselliğin bilim ve teknoloji çalışmalarına taşınmasının nadir örneklerinden birini teşkil etmektedir.