Preterm bebeklerde keşfedici motor davranış temelli erken müdahale uygulaması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TURGAY ALTUNALAN

Danışman: Zübeyir Sarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Prematüre bebeklerde erken müdahale uygulamaları gelişimsel geriliklerden korunmak için önemlidir. "Kaşif Bebekler" erken müdahale programı keşfedici davranışlar, Dinamik Sistemler Teorisi (DSS), Nöronal Grup Seleksiyon Teorisi (NGST) ve aile merkezli yaklaşımları temel alarak geliştirildi. Çalışmanın amacı "Kaşif Bebekler" programının bebeklerin bütüncül gelişimine etkisini incelemektir. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Temmuz 2018 ile Şubat 2020 arasında 33 haftanın altında doğmuş ve düzeltilmiş altı aydan küçük bebekler dahil edildi. Serebral palsi açısından yüksek riskli bebekler çalışma dışı bırakıldı. Katılımcılar kapalı zarf ve katmanlı randomizasyon yöntemiyle deney (Kaşif Bebekler) ve aktif kontrol (Nörogelişimsel Terapi, NGT) gruplarına ayrıldı. Bayley III birincil çıktı olarak, Aile Stres Ölçeği Kısa Form 4 ve Erken Gelişim Envanteri II ikincil çıktılar olarak terapi öncesinde, sırasında ve sonrasında uygulandı. Bulgular: Değerlendirmeye alınan 78 bebekten 63'ü çalışmaya dahil edilirken 57 bebek (Kaşif Bebekler (n=28), NGT (n=29)) çalışmayı tamamladı. "Kaşif Bebekler" ve NGT gruplarında yer alan bebeklerin cinsiyet, ortalama doğum haftası ve doğum ağırlıkları sırasıyla 16 erkek (%57), 11 erkek (%37), 29,43±1,59 h, 29,28±2,03 h, 1204±353 g, 1321±399 g'dır. Grup içi analizde "Kaşif Bebekler" grubunda bilişsel (p=0,01, Hedges'g=0,36) ve ince motor (p=0,04, Hedges'g=0,19) becerilerde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görüldü. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bir tespit edilmedi. Sonuç: "Kaşif Bebekler" prematüre bebeklerin bütüncül gelişimini desteklemek için umut vadeden bir yöntemdir.